Εορτολόγιο 23 Σεπτεμβρίου: ποιοι γιορτάζουν σήμερα και τι τιμά η Εκκλησία

23 Σεπτεμβρίου γιορτή: Τα ονόματα που γιορτάζουν στις 23 Σεπτεμβρίου

Η ασφαλέστερη σύντομη απάντηση είναι: Ξανθίππη, Ξάνθιππος, Πολυξένη, Ξένη, Ξένια, Ραΐς και Ραΐδα. Σε ευρύτερες σύγχρονες λίστες συναντώνται επίσης οι παραλλαγές Ξανθή, Ξανθούλα, Ίρις και Ίριδα. Η Πολυξένη μπορεί να εμφανίζεται και ως Πόλυ, ενώ η Ξένη και η Ξένια συνδέονται συχνά με την Πολυξένη.

Δεν έχουν όλες οι μορφές την ίδια ισχύ σε κάθε τοπική ή οικογενειακή παράδοση. Κάποιος μπορεί να τιμά το όνομά του σε άλλη ημερομηνία, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν περισσότεροι άγιοι με συγγενές όνομα. Αν γνωρίζουμε ότι ένα πρόσωπο ακολουθεί συγκεκριμένη τοπική συνήθεια, αυτή υπερισχύει μιας γενικής διαδικτυακής λίστας.

Ο Ιωάννης, ο Γιάννης και οι συγγενείς μορφές δεν έχουν σήμερα τη βασική ονομαστική τους εορτή, παρότι η Εκκλησία τιμά τη Σύλληψη του Προδρόμου. Η κύρια γιορτή του Ιωάννη του Βαπτιστή συνδέεται συνήθως με τη Σύναξή του στις 7 Ιανουαρίου.

Άλλο το εκκλησιαστικό γεγονός που τιμάται σε μια ημερομηνία και άλλο ο κατάλογος των ονομάτων που έχει επικρατήσει να γιορτάζει.

Τι τιμά η Εκκλησία σήμερα

Η Σύλληψη του Τιμίου Προδρόμου αναφέρεται στην ευαγγελική αφήγηση για τον ιερέα Ζαχαρία και την Ελισάβετ, οι οποίοι απέκτησαν τον Ιωάννη σε προχωρημένη ηλικία. Η ημερομηνία βρίσκεται εννέα μήνες πριν από τη Γέννηση του Προδρόμου, που τιμάται στις 24 Ιουνίου.

Οι Οσίες Ξανθίππη και Πολυξένη παρουσιάζονται στην εκκλησιαστική παράδοση ως αδελφές από την Ισπανία των πρώτων χριστιανικών χρόνων. Η Αγία Ραΐδα, γνωστή και ως Ραΐς, τιμάται ως παρθενομάρτυρας. Οι λεπτομερείς βίοι προέρχονται από συναξαριακή παράδοση και δεν πρέπει να παρουσιάζονται σαν σύγχρονη ιστοριογραφία με ανεξάρτητα αρχεία.

Σήμερα μνημονεύονται επίσης άλλοι μάρτυρες και νεομάρτυρες σε εκτενέστερα εκκλησιαστικά ημερολόγια. Το πρακτικό εορτολόγιο επιλέγει συνήθως τα ονόματα που έχουν περάσει ευρύτερα στην ελληνική κοινωνία και γι' αυτό οι σύντομες λίστες διαφέρουν.

Γιατί το εορτολόγιο παραμένει ζωντανή αναζήτηση

Η αναζήτηση «23 Σεπτεμβρίου γιορτή» βρέθηκε το πρωί στην κορυφή των ημερήσιων αναζητήσεων της Google στην Ελλάδα. Η πρόθεση είναι άμεση και πρακτική: ο χρήστης θέλει να μάθει ποιον πρέπει να καλέσει, να στείλει μήνυμα ή να ευχηθεί. Η χρήσιμη απάντηση είναι ποια ονόματα γιορτάζουν σήμερα.

Το εορτολόγιο λειτουργεί ακόμη ως κοινωνική μνήμη. Συνδέει οικογένειες, φίλους, κοινότητες και τόπους, αλλά ταυτόχρονα δείχνει πώς μια θρησκευτική καταγραφή μετατρέπεται σε καθημερινό έθιμο. Το τηλεφώνημα και η επίσκεψη έχουν συχνά μεγαλύτερη σημασία από το τυπικό «χρόνια πολλά» σε μια αυτόματη ειδοποίηση.

Η παράδοση και η πίστη στη δημόσια ζωή χρειάζονται διάκριση ώστε να μη γίνονται θέαμα. Και ο Πυθαγόρας πίσω από τους μεταγενέστερους θρύλους μας θυμίζει ότι η παράδοση τιμάται περισσότερο όταν ξεχωρίζουμε όσα γνωρίζουμε από όσα απλώς επαναλαμβάνουμε.

Μια ευχή που δεν γίνεται αυτοματισμός

Η γιορτή δεν χρειάζεται υπερβολή. Ένα προσωπικό μήνυμα, μια σύντομη κλήση ή μια επίσκεψη αρκούν για να δηλώσουν ότι θυμηθήκαμε τον άλλον. Όταν δεν είμαστε βέβαιοι αν κάποιος γιορτάζει σήμερα, μια ευγενική ερώτηση είναι προτιμότερη από την απόλυτη βεβαιότητα ενός αλγοριθμικού ημερολογίου.

Σε μια εποχή όπου η επικοινωνία γίνεται συχνά μαζική και απρόσωπη, μπορεί μια μικρή ονομαστική γιορτή να ξαναδώσει χώρο στην αληθινή ανθρώπινη επαφή; Τα δικά σας συμπεράσματα.