Πώς δημιουργήθηκε πραγματικά το Ισραήλ: τα ντοκουμέντα, οι μεγάλες δυνάμεις και η ιστορία που δεν χωρά σε ένα viral βίντεο

Πώς δημιουργήθηκε πραγματικά το Ισραήλ: τα ντοκουμέντα, οι μεγάλες δυνάμεις και η ιστορία που δεν χωρά σε ένα viral βίντεο

Μια εικόνα μπορεί να πει πολλά.

Μπορεί όμως και να κρύψει ακόμη περισσότερα.

Η εικόνα που κυκλοφορεί στα social media παρουσιάζει τη δημιουργία του Ισραήλ σαν μια αλληλουχία αποφάσεων της Βρετανίας, της Σοβιετικής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΟΗΕ.

Και σε ένα βασικό σημείο έχει δίκιο:

το κράτος του Ισραήλ δεν δημιουργήθηκε μέσα σε πολιτικό κενό.

Δημιουργήθηκε μέσα από δεκαετίες οργανωμένης πολιτικής δράσης, πολέμων, μεταναστεύσεων, αποικιακής διοίκησης, διεθνών συμφωνιών, γεωπολιτικών υπολογισμών και συγκρούσεων.

Αλλά για να καταλάβουμε τι πραγματικά συνέβη πρέπει πρώτα να διορθώσουμε ένα τεράστιο λάθος.

Οι Εβραίοι δεν «δημιουργήθηκαν» το 1948.

Ο εβραϊκός λαός και ο Ιουδαϊσμός έχουν ιστορία χιλιάδων ετών.

Αυτό που δημιουργήθηκε το 1948 ήταν το σύγχρονο κράτος του Ισραήλ.

Και αυτή είναι μια τελείως διαφορετική ιστορία.

Το οργανωμένο σχέδιο υπήρχε. Αλλά είχε όνομα.

Δεν ήταν μυστικό.

Δεν ονομαζόταν «παγκόσμια εβραϊκή συνωμοσία».

Ονομαζόταν πολιτικός Σιωνισμός.

Από τα τέλη του 19ου αιώνα οργανώθηκε ένα πολιτικό κίνημα που επιδίωκε τη δημιουργία εβραϊκής εθνικής εστίας και στη συνέχεια κράτους στην ιστορική Παλαιστίνη.

Η ιδέα δεν κρυβόταν.

Υπήρχαν συνέδρια.

Οργανώσεις.

Χρηματοδότηση.

Διπλωματικές επαφές.

Αγορές γης.

Μετανάστευση.

Πολιτική πίεση.

Δηλαδή υπήρχε πράγματι συστηματικό πολιτικό σχέδιο κρατικής οικοδόμησης.

Αυτό όμως απέχει πολύ από τον ισχυρισμό ότι όλοι οι Εβραίοι συμμετείχαν ή ότι μια εθνική ή θρησκευτική ομάδα «ελέγχει τον κόσμο».

Ακόμη και μεταξύ των ίδιων των Εβραίων υπήρχαν και υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες γύρω από τον Σιωνισμό, το κράτος του Ισραήλ και την πολιτική του.

1917: το έγγραφο που άλλαξε την ιστορία

Στις 2 Νοεμβρίου 1917 η βρετανική κυβέρνηση εξέδωσε τη Διακήρυξη Μπάλφουρ.

Η Βρετανία δήλωνε ότι έβλεπε θετικά την εγκαθίδρυση στην Παλαιστίνη μιας «εθνικής εστίας για τον εβραϊκό λαό».

Το βρετανικό National Archives διατηρεί σήμερα τα σχετικά έγγραφα της περιόδου.

Αυτό είναι από τα σημαντικότερα ντοκουμέντα ολόκληρης της ιστορίας.

Γιατί;

Επειδή εκείνη την εποχή η Παλαιστίνη δεν ήταν βρετανικό έδαφος που το Λονδίνο μπορούσε απλώς να μοιράσει.

Μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αποτελούσε τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Μετά την κατάρρευση των Οθωμανών, οι Βρετανοί κατέλαβαν την περιοχή και στη συνέχεια απέκτησαν επίσημη Εντολή διοίκησης μέσω της Κοινωνίας των Εθνών. Τα επίσημα αρχεία του ΟΗΕ καταγράφουν ότι η Εντολή ανατέθηκε στη Βρετανία το 1920 και η πολιτική διοίκηση εγκαταστάθηκε την ίδια χρονιά.

Εδώ εμφανίζεται το πρώτο μεγάλο ερώτημα:

Πώς μια ευρωπαϊκή δύναμη μπορούσε να υποσχεθεί το μέλλον μιας περιοχής στην οποία ήδη κατοικούσε άλλος πληθυσμός;

Το βρετανικό Mandate: η περίοδος που όλα άρχισαν να αλλάζουν

Από το 1920 μέχρι το 1948 η Παλαιστίνη βρισκόταν υπό βρετανική διοίκηση.

Στο διάστημα αυτό αυξήθηκε η εβραϊκή μετανάστευση.

Ιδιαίτερα μετά την άνοδο του ναζισμού στην Ευρώπη, όλο και περισσότεροι Εβραίοι αναζητούσαν καταφύγιο.

Μετά το Ολοκαύτωμα το αίτημα για ασφαλή εβραϊκή πατρίδα απέκτησε τεράστια διεθνή ηθική και πολιτική ισχύ.

Αλλά υπήρχε ήδη στην περιοχή ένας μεγάλος αραβικός παλαιστινιακός πληθυσμός.

Και εδώ γεννήθηκε η σύγκρουση που μέχρι σήμερα δεν έχει λυθεί.

Δύο λαοί διεκδικούσαν το ίδιο έδαφος.

Και μεγάλες δυνάμεις αποφάσιζαν επανειλημμένα για το μέλλον του.

Η Βρετανία τελικά δεν μπορούσε να ελέγξει την κατάσταση

Οι συγκρούσεις ανάμεσα σε Άραβες και Εβραίους αυξάνονταν.

Υπήρχαν επιθέσεις.

Αντίποινα.

Ένοπλες οργανώσεις.

Κοινωνική ένταση.

Η Βρετανία βρέθηκε ανάμεσα στις δύο πλευρές και τελικά αποφάσισε να παραδώσει το πρόβλημα στον νεοσύστατο ΟΗΕ.

Τα αμερικανικά Εθνικά Αρχεία καταγράφουν ότι τον Απρίλιο του 1947 η Βρετανία ζήτησε επίσημα από τον ΟΗΕ να αναλάβει το ζήτημα και ότι ειδική επιτροπή πρότεινε τον τερματισμό της βρετανικής Εντολής και τη διαίρεση της περιοχής σε δύο κράτη.

Κι εδώ συμβαίνει κάτι καθοριστικό.

29 Νοεμβρίου 1947: η απόφαση 181

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε την Απόφαση 181.

Το σχέδιο προέβλεπε:

ένα εβραϊκό κράτος,

ένα αραβικό κράτος,

και ειδικό διεθνές καθεστώς για την Ιερουσαλήμ.

Αυτό δεν αποτελεί θεωρία.

Το αυθεντικό κείμενο της απόφασης υπάρχει μέχρι σήμερα στα αρχεία του ΟΗΕ.

Το σχέδιο προέβλεπε επίσης τερματισμό της βρετανικής Εντολής και δημιουργία των δύο κρατών μετά την αποχώρηση των Βρετανών.

Η εβραϊκή πλευρά αποδέχθηκε σε γενικές γραμμές τη διαίρεση.

Η αραβική πλευρά την απέρριψε.

Γιατί;

Επειδή θεωρούσε ότι δεν μπορούσε ένας διεθνής οργανισμός να μοιράσει μια περιοχή χωρίς τη συναίνεση της πλειοψηφίας του αραβικού πληθυσμού.

Και από εκεί η κατάσταση πήγε προς τον πόλεμο.

Και εδώ εμφανίζεται κάτι που συχνά ξεχνάμε: ΗΠΑ και Σοβιετική Ένωση βρέθηκαν στην ίδια πλευρά

Σήμερα ακούγεται παράδοξο.

Όμως οι δύο μεγάλες αντίπαλες δυνάμεις του Ψυχρού Πολέμου στήριξαν, για διαφορετικούς λόγους, τη δημιουργία του νέου κράτους.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστήριξαν το σχέδιο του ΟΗΕ και ο Πρόεδρος Harry Truman αναγνώρισε το νέο κράτος σχεδόν αμέσως μετά την ανακήρυξή του. Τα αμερικανικά Εθνικά Αρχεία έχουν ακόμη το πρωτότυπο σχετικό έγγραφο.

Η αμερικανική διοίκηση όμως δεν ήταν ενωμένη.

Το State Department και άλλοι αξιωματούχοι φοβούνταν μεταξύ άλλων αντίδραση των αραβικών κρατών, γεωπολιτικές επιπτώσεις και πιθανές συνέπειες στις ενεργειακές σχέσεις των ΗΠΑ.

Άρα ούτε εδώ υπάρχει η απλή εικόνα:

«οι ΗΠΑ αποφάσισαν και όλοι υπάκουσαν».

Υπήρξε έντονη εσωτερική σύγκρουση.

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η στάση της Σοβιετικής Ένωσης.

Η Μόσχα επίσης υποστήριξε τη δημιουργία εβραϊκού κράτους.

Έγγραφα του αμερικανικού State Department δείχνουν ότι οι δυτικοί διπλωμάτες εκείνης της εποχής θεωρούσαν πως η ΕΣΣΔ έβλεπε τη δημιουργία του Ισραήλ και ως πιθανό μέσο αποδυνάμωσης της βρετανικής επιρροής στη Μέση Ανατολή.

Δηλαδή:

Βρετανικά συμφέροντα.

Αμερικανικά συμφέροντα.

Σοβιετικά συμφέροντα.

Σιωνιστικό εθνικό κίνημα.

Αραβικός εθνικισμός.

Μεταπολεμική ενοχή μετά το Ολοκαύτωμα.

Και μια περιοχή τεράστιας γεωστρατηγικής σημασίας.

Αυτό είναι πολύ πιο σύνθετο από το «πίσω από όλα είναι οι Εβραίοι».

14 Μαΐου 1948

Η βρετανική Εντολή τερματιζόταν.

Ο David Ben-Gurion ανακήρυξε το κράτος του Ισραήλ.

Μέσα σε λίγα λεπτά οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν αναγνώριση της νέας κυβέρνησης ως de facto αρχής.

Τα έγγραφα σώζονται μέχρι σήμερα στα National Archives των ΗΠΑ.

Και αμέσως μετά ξέσπασε ο πρώτος αραβοϊσραηλινός πόλεμος.

Η άλλη πλευρά της γέννησης του Ισραήλ: η Nakba

Για το Ισραήλ το 1948 είναι η ανεξαρτησία.

Για τους Παλαιστινίους είναι η Nakba, η «Καταστροφή».

Και δεν μπορείς να καταλάβεις το ένα χωρίς το άλλο.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, περισσότεροι από 700.000 Παλαιστίνιοι έφυγαν ή εκτοπίστηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1948. Μια αποστολή του ΟΗΕ εκτίμησε τον αριθμό των προσφύγων περίπου στους 726.000.

Οι λόγοι της φυγής και του εκτοπισμού διαφέρουν ανά περιοχή και παραμένουν αντικείμενο μεγάλης ιστορικής διαμάχης.

Αλλά η μαζική προσφυγοποίηση είναι ιστορικό γεγονός.

Και αυτή είναι μία από τις πληγές που συνεχίζουν να τροφοδοτούν τη σύγκρουση μέχρι σήμερα.

Ήταν λοιπόν «οργανωμένο σχέδιο»;

Ναι, αν με αυτό εννοούμε ένα οργανωμένο πολιτικό πρόγραμμα για τη δημιουργία εβραϊκού κράτους.

Αυτό υπήρχε.

Ήταν δημόσιο.

Είχε οργανώσεις.

Ηγέτες.

Διπλωματία.

Χρηματοδότηση.

Μεταναστευτική στρατηγική.

Διεθνή lobbying.

Στρατιωτικές οργανώσεις.

Και τελικά κρατικούς θεσμούς.

Αλλά όχι, αν με τον όρο εννοούμε ότι υπάρχει απόδειξη πως «οι Εβραίοι κρύβονται πίσω από όλα όσα συμβαίνουν στον κόσμο».

Δεν υπάρχει τέτοια απόδειξη.

Και μάλιστα τέτοιες θεωρίες μας απομακρύνουν από τα πραγματικά συμφέροντα που μπορούμε πράγματι να αποδείξουμε.

Τα πραγματικά ερωτήματα είναι πολύ πιο δύσκολα

Γιατί υποστήριξε η Βρετανία μια εβραϊκή εθνική εστία στην Παλαιστίνη το 1917;

Πόσο σημαντική ήταν η στρατηγική θέση της περιοχής για τη βρετανική αυτοκρατορία;

Γιατί η Ουάσιγκτον υποστήριξε τελικά τη διαίρεση παρά τις αντιρρήσεις σημαντικών στελεχών του State Department;

Τι ρόλο έπαιξε η τεράστια ηθική καταστροφή του Ολοκαυτώματος στη μεταπολεμική διεθνή κοινή γνώμη;

Γιατί η Σοβιετική Ένωση υποστήριξε αρχικά το Ισραήλ;

Γιατί οι Παλαιστίνιοι κλήθηκαν να πληρώσουν μέρος του κόστους για ένα ευρωπαϊκό έγκλημα στο οποίο δεν είχαν την κύρια ευθύνη;

Γιατί το αραβικό κράτος που προέβλεπε ο ΟΗΕ δεν δημιουργήθηκε το 1948;

Πώς ένας πόλεμος που ξεκίνησε ως διαμάχη για δύο κράτη κατέληξε σε δεκαετίες κατοχής, προσφυγιάς, τρομοκρατίας, πολέμων και αμοιβαίου φόβου;

Και ίσως το σημαντικότερο:

όταν μεγάλες δυνάμεις μιλούν για αρχές, πόσο συχνά πίσω από τις αρχές υπάρχουν και γεωπολιτικά συμφέροντα;

Τα «σπάνια ντοκουμέντα» υπάρχουν. Αλλά δεν λένε αυτό που λένε οι θεωρίες συνωμοσίας.

Υπάρχει η Διακήρυξη Μπάλφουρ.

Υπάρχουν τα έγγραφα της βρετανικής διοίκησης.

Υπάρχει η Απόφαση 181 του ΟΗΕ.

Υπάρχουν τα τηλεγραφήματα του αμερικανικού State Department.

Υπάρχει το χειρόγραφα διορθωμένο δελτίο του Truman για την αναγνώριση του Ισραήλ.

Υπάρχουν οι αναφορές του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες.

Υπάρχουν οι διπλωματικές αναφορές για τις σοβιετικές επιδιώξεις.

Και όλα αυτά δείχνουν κάτι συναρπαστικό:

όχι έναν λαό που μυστικά ελέγχει τα πάντα, αλλά κράτη, κινήματα και ηγεσίες που οργανώνουν πολιτική δύναμη και παλεύουν για συμφέροντα.

Αυτό είναι πολύ πιο αληθινό.

Και πολύ πιο επικίνδυνο.

Γιατί ένα «μυστικό παγκόσμιο κέντρο» δεν μπορούμε να το αποδείξουμε.

Τη γεωπολιτική όμως μπορούμε.

Τα έγγραφα έχουν υπογραφές.

Οι αποφάσεις έχουν ημερομηνίες.

Οι κυβερνήσεις έχουν πρακτικά.

Οι στρατηγικές έχουν αποτελέσματα.

Η δική μας σκέψη

Ίσως το μεγαλύτερο λάθος που κάνουμε όταν ψάχνουμε την κρυμμένη ιστορία είναι ότι ψάχνουμε μία ομάδα πίσω από τα πάντα.

Η πραγματική εξουσία σπάνια λειτουργεί τόσο απλά.

Έχει κυβερνήσεις.

Τράπεζες.

Στρατούς.

Εταιρείες.

Λόμπι.

Πολιτικά κινήματα.

Μυστικές υπηρεσίες.

Θρησκευτικούς θεσμούς.

Οικονομικά συμφέροντα.

Και πολλές φορές όλοι αυτοί συγκρούονται μεταξύ τους.

Η ιστορία του Ισραήλ δεν χρειάζεται αντισημιτικό μύθο για να είναι συγκλονιστική.

Αρκεί η πραγματική ιστορία.

Ένα εθνικό κίνημα οργανώθηκε επί δεκαετίες.

Η Βρετανία άνοιξε την πολιτική πόρτα.

Ο ΟΗΕ πρότεινε διαίρεση.

Οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ στήριξαν για διαφορετικούς λόγους τη δημιουργία του νέου κράτους.

Το Ισραήλ γεννήθηκε.

Οι Παλαιστίνιοι βίωσαν μαζικό εκτοπισμό.

Και μια σύγκρουση που άρχισε πριν από έναν αιώνα συνεχίζει να παράγει αίμα μέχρι σήμερα.

Το ερώτημα επομένως δεν είναι:

«Οι Εβραίοι βρίσκονται πίσω από όλα;»

Το πραγματικά επικίνδυνο ερώτημα είναι:

Πόσες φορές στην παγκόσμια Ιστορία ένα οργανωμένο πολιτικό κίνημα, όταν συναντήσει τις ανάγκες ισχυρών κρατών και μεγάλα γεωπολιτικά συμφέροντα, μπορεί μέσα σε λίγες δεκαετίες να αλλάξει ολόκληρο τον χάρτη ενός λαού;

Και όταν αυτό συμβεί:

ποιος γράφει τελικά την Ιστορία; Εκείνος που είχε δίκιο ή εκείνος που είχε αρκετή δύναμη ώστε η δική του εκδοχή να γίνει πραγματικότητα;

Πίστευε και μη, ερεύνα.

Δες την Πραγματικότητα.