Ζωή Κωνσταντοπούλου: τι σημαίνει η άρση ασυλίας και τι αποφάσισε η Βουλή

Ζωή Κωνσταντοπούλου άρση ασυλίας: Τι ακριβώς ψήφισε η Ολομέλεια

Σύμφωνα με το επιβεβαιωμένο κοινοβουλευτικό ρεπορτάζ της ΕΡΤ, υπήρχαν δύο χωριστά αιτήματα για τη Ζωή Κωνσταντοπούλου. Το πρώτο αφορούσε υπόθεση παραβίασης προσωπικών δεδομένων και εγκρίθηκε με 191 ψήφους υπέρ, 76 κατά και 8 παρών. Το δεύτερο αφορούσε υπόθεση συκοφαντικής δυσφήμησης και εγκρίθηκε με 190 υπέρ, 46 κατά και 39 παρών. Οι διαφορετικές καταμετρήσεις δείχνουν ότι κάθε δικογραφία κρίθηκε αυτοτελώς.

Την ίδια ημέρα απορρίφθηκε αίτημα άρσης ασυλίας του βουλευτή Μακάριου Λαζαρίδη για υπόθεση σχετική με το πτυχίο του. Υπέρ ψήφισαν 121, κατά 151 και παρών 1. Απορρίφθηκε επίσης αίτημα για τον Λευτέρη Αυγενάκη σχετικά με δήλωση περιουσιακής κατάστασης, με 122 ψήφους υπέρ και 151 κατά.

Αυτά είναι τα επιβεβαιωμένα αποτελέσματα της ψηφοφορίας. Δεν γνωρίζουμε ακόμη από αυτή την κοινοβουλευτική απόφαση ποια θα είναι η τελική ποινική αξιολόγηση, αν θα ασκηθούν όλες οι επόμενες δικονομικές πράξεις ή πόσο θα διαρκέσει η διερεύνηση. Κάθε συμπέρασμα περί ενοχής ή αθωότητας πριν από τη δικαστική κρίση είναι πρόωρο.

Άρση ασυλίας σημαίνει άδεια να λειτουργήσει η Δικαιοσύνη. Δεν σημαίνει δικαστική καταδίκη.

Τι προβλέπει το άρθρο 62 του Συντάγματος

Το άρθρο 62 ορίζει ότι κατά τη διάρκεια της βουλευτικής περιόδου ένας βουλευτής δεν διώκεται, συλλαμβάνεται, φυλακίζεται ή περιορίζεται με άλλο τρόπο χωρίς άδεια της Βουλής. Μετά την αναθεώρηση του 2019, η άδεια πρέπει να δίνεται όταν το αίτημα της εισαγγελικής αρχής αφορά αδίκημα που δεν συνδέεται με την άσκηση των βουλευτικών καθηκόντων ή την πολιτική δραστηριότητα. Για αυτόφωρα κακουργήματα δεν απαιτείται άδεια.

Ο θεσμός υπάρχει για να προστατεύει την ελεύθερη λειτουργία του Κοινοβουλίου από καταχρηστικές διώξεις, όχι για να προσφέρει προσωπικό ακαταδίωκτο σε κάθε πράξη ενός πολιτικού. Η Βουλή εξετάζει αν η δίωξη συνδέεται με την πολιτική δράση. Δεν κάνει πλήρη αποδεικτική διαδικασία και δεν αποφασίζει ποινή. Με την άρση, ο βουλευτής αντιμετωπίζεται για τη συγκεκριμένη υπόθεση από τη Δικαιοσύνη σύμφωνα με τις κοινές εγγυήσεις της ποινικής διαδικασίας.

Η ασυλία πρέπει να διακρίνεται και από το ανεύθυνο του άρθρου 61, που αφορά τη γνώμη και την ψήφο του βουλευτή κατά την άσκηση των καθηκόντων του. Η σύγχυση των δύο εννοιών οδηγεί είτε στην εντύπωση ότι οι βουλευτές είναι υπεράνω του νόμου είτε στην εντύπωση ότι κάθε δικαστική έρευνα αποτελεί φίμωση της πολιτικής έκφρασης.

Γιατί οι διαφορετικές αποφάσεις χρειάζονται εξήγηση

Το γεγονός ότι δύο αιτήματα εγκρίθηκαν και δύο απορρίφθηκαν την ίδια ημέρα δεν αποδεικνύει από μόνο του επιλεκτική μεταχείριση. Κάθε αίτημα στηρίζεται σε διαφορετική δικογραφία, πραγματικά περιστατικά και νομική κρίση για τη σχέση του με την πολιτική δραστηριότητα. Δημιουργεί, όμως, θεμιτή απαίτηση διαφάνειας: ο πολίτης πρέπει να μπορεί να διαβάσει το σκεπτικό κάθε εισήγησης και να καταλάβει γιατί εφαρμόστηκε διαφορετικά το ίδιο συνταγματικό φίλτρο.

Οι ονομαστικές ψήφοι και τα πρακτικά πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμα, αναζητήσιμα και συνδεδεμένα με το αντίστοιχο αίτημα. Χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, κάθε πλευρά μπορεί να παρουσιάζει το αποτέλεσμα όπως τη συμφέρει. Η μία θα μιλά για δικαιοσύνη, η άλλη για δίωξη, και ο πολίτης θα μένει χωρίς το υλικό που χρειάζεται για να κρίνει.

Η δημοκρατία χωρίς ουσιαστική αντιπροσώπευση αδυνατίζει όταν οι θεσμικές αποφάσεις εξηγούνται μόνο με κομματικές ανακοινώσεις. Η έρευνα για την ελευθερία του Τύπου δείχνει γιατί η πρόσβαση σε πρωτογενή έγγραφα και καθαρή πληροφόρηση είναι προϋπόθεση ελέγχου της εξουσίας.

Το επόμενο κρίσιμο σημείο

Μετά την άδεια της Βουλής, οι αρμόδιες δικαστικές αρχές μπορούν να συνεχίσουν τις προβλεπόμενες ενέργειες στις δύο συγκεκριμένες υποθέσεις. Το επόμενο κρίσιμο σημείο είναι η δημοσιοποίηση σαφούς δικονομικής εξέλιξης, με σεβασμό στο τεκμήριο αθωότητας και στα προσωπικά δεδομένα όλων των εμπλεκομένων. Η πολιτική αντιπαράθεση δεν πρέπει να προκαταλάβει τον δικαστικό έλεγχο.

Η ίδια αρχή πρέπει να εφαρμόζεται σε κάθε βουλευτή, ανεξάρτητα από κόμμα, δημοτικότητα ή θέση. Η ασυλία προστατεύει τη δημοκρατική λειτουργία όταν αποκρούει πολιτικά υποκινούμενες διώξεις. Την τραυματίζει όταν εκλαμβάνεται ως καταφύγιο για πράξεις άσχετες με το βουλευτικό έργο.

Θα απαιτήσει η κοινωνία κοινό μέτρο, πλήρη αιτιολόγηση και ίση λογοδοσία για κάθε πολιτικό πρόσωπο ή θα αρκεστεί στην ερμηνεία που εξυπηρετεί το δικό της στρατόπεδο; Τα δικά σας συμπεράσματα.