Τραμπ: το πολιτικό φαινόμενο που θα φέρει λύσεις ή την απόλυτη καταστροφή;

Τραμπ: Οι αντιφάσεις ενός παγκόσμιου πολιτικού φαινομένου

Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι το πολιτικό φαινόμενο της εποχής μας. Το ερώτημα είναι ένα. Ξηλώνει ένα σάπιο παγκόσμιο σύστημα για να φέρει λύσεις ή δημιουργεί τις συνθήκες για την απόλυτη καταστροφή;

Ο Τραμπ δεν λειτουργεί σαν συμβατικός πρόεδρος. Δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το αν μια απόφαση είναι διπλωματικά κομψή. Απειλεί αντιπάλους, πιέζει συμμάχους, εγκαταλείπει διεθνείς οργανισμούς, επιβάλλει δασμούς και αλλάζει απότομα πολιτικές.

Η πρώτη μεγάλη αντίφαση αφορά τον ΠΟΥ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, όμως ο Τραμπ δεν κατήργησε τους εμβολιασμούς. Άλλαξε σημαντικά τις ομοσπονδιακές συστάσεις και έδωσε μεγαλύτερο βάρος στη γονική επιλογή και στην εξατομικευμένη απόφαση.

Χτυπά το σύστημα, αλλά δεν καταργεί απαραίτητα το εργαλείο.

Παρουσιάζεται ως μεγάλος αντίπαλος της παγκοσμιοποίησης. Μιλά για κυριαρχία, σύνορα και America First. Αποσύρει τις ΗΠΑ από δομές και περιορίζει χρηματοδοτήσεις.

Κι όμως, ο ίδιος παρεμβαίνει σε ολόκληρο τον πλανήτη. Ιράν, Ισραήλ, Γάζα, Ουκρανία, Βενεζουέλα, Ευρώπη, Κίνα, Βόρεια Κορέα.

Άρα τι πολεμά πραγματικά; Την παγκοσμιοποίηση ή μια παγκοσμιοποίηση που δεν ελέγχεται αρκετά από τις Ηνωμένες Πολιτείες;

Μιλά για ειρήνη, αλλά βρίσκεται μέσα σε πολέμους. Έχει συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις και συμφωνίες, έχει πιέσει αντιμαχόμενες πλευρές και έχει ανοίξει διαύλους εκεί όπου άλλοι απέτυχαν.

Την ίδια στιγμή η σύγκρουση με το Ιράν δείχνει την ακριβώς αντίθετη πλευρά. Η πίεση, η στρατιωτική ισχύς και η κλιμάκωση μπορούν να μετατρέψουν τον ειρηνοποιό σε πρωταγωνιστή μιας νέας μεγάλης κρίσης.

Ειρήνη μέσω ισχύος ή νέα κλιμάκωση;

Η Βενεζουέλα έγινε ακόμη μεγαλύτερο σημείο αντίφασης όταν αμερικανικές δυνάμεις προχώρησαν σε επιχείρηση σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο. Αν η πολιτική φιλοσοφία του Τραμπ στηρίζεται στην εθνική κυριαρχία, τότε προκύπτει το δύσκολο ερώτημα. Η κυριαρχία αφορά όλα τα κράτη ή μόνο όσα έχουν τη δύναμη να την επιβάλουν;

Στην Ελλάδα ο Τραμπ έχει εκφραστεί με ιδιαίτερο σεβασμό για την ελληνική ιστορία και την προσφορά της αρχαίας Ελλάδας στη δυτική δημοκρατία. Παράλληλα όμως διατηρεί εξαιρετικά θερμή πολιτική σχέση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Για τον Έλληνα αυτό μοιάζει αντίφαση. Για έναν ηγέτη που σκέφτεται αποκλειστικά σε όρους γεωπολιτικής ισχύος ίσως όχι. Η Ελλάδα μπορεί να είναι ιστορικός και στρατηγικός εταίρος, ενώ η Τουρκία ταυτόχρονα αποτελεί κρίσιμο παίκτη λόγω γεωγραφικής θέσης, στρατού, ΝΑΤΟ, Μαύρης Θάλασσας και Μέσης Ανατολής.

Στηρίζει το Ισραήλ, αλλά ταυτόχρονα το πιέζει όταν θεωρεί ότι μια διαφορετική συμφωνία εξυπηρετεί το αμερικανικό συμφέρον.

Θέλει διάλογο με τη Βόρεια Κορέα, αλλά δεν εγκαταλείπει τη στρατιωτική πίεση.

Θέλει να τελειώσει τον πόλεμο της Ουκρανίας, αλλά εξακολουθεί να χρησιμοποιεί στρατιωτική βοήθεια ως μοχλό διαπραγμάτευσης.

Αυτό είναι το μοντέλο του Τραμπ. Ειρήνη μέσω ισχύος.

Αλλά τι συμβαίνει όταν και ο αντίπαλος πιστεύει ακριβώς το ίδιο; Τότε η ειρήνη μέσω ισχύος μπορεί να μετατραπεί σε πόλεμο μέσω ισχύος.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν ο Τραμπ είναι πράγματι αντιπαγκοσμιοποιητής ή αν θέλει μια καινούργια παγκόσμια τάξη όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν ακόμη μεγαλύτερη δυνατότητα να επιβάλλουν όρους.

Εθνική κυριαρχία και παγκόσμια παρέμβαση

Άλλο πράγμα είναι κάθε κράτος να αποφασίζει μόνο του. Και άλλο να αποφασίζει μόνο του μέχρι τη στιγμή που η Αμερική θεωρήσει ότι η απόφασή του απειλεί τα συμφέροντά της.

Και εδώ έρχεται το πιο δύσκολο ερώτημα. Μήπως γκρεμίζει τον παλιό κόσμο για να γεννηθεί ένας ακόμη πιο συγκεντρωτικός;

Δεν υπάρχει δημόσια απόδειξη ενός οργανωμένου σχεδίου για έναν μελλοντικό παγκόσμιο κυβερνήτη. Υπάρχει όμως μια πραγματική ιστορική παρατήρηση. Όταν καταρρέουν κανόνες, οργανισμοί και συμφωνίες, όταν οι πόλεμοι πολλαπλασιάζονται και οι κοινωνίες φοβούνται, ο φόβος και το χάος μπορούν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη συγκέντρωση εξουσίας.

Αν ο Τραμπ πράγματι γκρεμίζει το υπάρχον παγκόσμιο σύστημα, τι θα βρίσκεται στη θέση του όταν τελειώσει;

Ένας κόσμος ανεξάρτητων κρατών;

Ένας κόσμος αμερικανικής κυριαρχίας;

Ένας πολυπολικός ανταγωνισμός ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας;

Ή ένα τόσο βαθύ χάος ώστε οι ίδιοι οι λαοί να απαιτήσουν στο τέλος μεγαλύτερη κεντρική εξουσία για να υπάρξει ξανά τάξη;

Η μεγάλη αντίφαση του Τραμπ είναι παντού.

Τα ερωτήματα που μένουν ανοικτά

Πολεμά τον ΠΟΥ αλλά δεν καταργεί την ιατρική πολιτική.

Χτυπά τον ΟΗΕ αλλά η Αμερική παραμένει κομβικός διεθνής παράγοντας.

Μιλά για εθνική κυριαρχία αλλά επεμβαίνει σε άλλα κράτη.

Μιλά για ειρήνη αλλά πολεμά.

Θέλει να τελειώσει την Ουκρανία αλλά χρησιμοποιεί όπλα ως διαπραγματευτικό μοχλό.

Στηρίζει το Ισραήλ αλλά το πιέζει.

Θαυμάζει την Ελλάδα αλλά έχει θερμή σχέση με την Τουρκία.

Δηλώνει εχθρός της παγκοσμιοποίησης αλλά θέλει να καθορίζει τις εξελίξεις σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Η Ιστορία θα κρίνει το αποτέλεσμα

Αντίφαση πάνω στην αντίφαση.

Και ίσως ακριβώς αυτή να είναι η μέθοδός του. Να μην γνωρίζει ποτέ ο αντίπαλος μέχρι πού είναι διατεθειμένος να φτάσει.

Ο Τραμπ είναι πολιτικό φαινόμενο. Έχει μετατρέψει ένα προσωπικό πολιτικό brand σε παγκόσμιο δόγμα. Μπορεί να βάζει στο τραπέζι ζητήματα που άλλοι φοβούνται να αγγίξουν, αλλά ο ίδιος άνθρωπος που μπορεί να σπάσει ένα αδιέξοδο μπορεί να σπάσει και ολόκληρη την ισορροπία.

Και τελικά το ερώτημα παραμένει.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι το πολιτικό φαινόμενο που θα ξηλώσει ένα σύστημα που απέτυχε και θα φέρει νέες λύσεις ή ο άνθρωπος που, παίζοντας ταυτόχρονα με τόσα μέτωπα, μπορεί να οδηγήσει τον πλανήτη στην απόλυτη καταστροφή και σε έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο;

Αυτό δεν θα το απαντήσουν τα συνθήματα.

Θα το απαντήσει η Ιστορία που γράφεται μπροστά μας.

Πίστευε και μη, ερεύνα. Δες την Πραγματικότητα.