Διάβαση Ντιάτλοφ: η σκηνή κόπηκε από μέσα

Διάβαση Ντιάτλοφ: τι απαντά η εξέταση της σκηνής

Στην πράξη υπ’ αριθμόν 199, φύλλα 303 έως 304 της δικογραφίας, η πραγματογνώμονας Τσούρκινα περιγράφει μικροσκοπική εξέταση των άκρων του υφάσματος. Οι τρεις φθορές που αποδίδει σε λεπίδα διαφέρουν από τα υπόλοιπα σκισίματα. Οι μικρές χαρακιές και διατρήσεις στην εσωτερική επιφάνεια στηρίζουν το συμπέρασμά της για τη φορά των τομών. Δεν ταυτοποιούν τον άνθρωπο που κρατούσε το μαχαίρι ούτε αποδεικνύουν τι συνέβη εκείνη τη στιγμή έξω από τη σκηνή.

Τα έγγραφα είναι διαθέσιμα μέσω του ανεξάρτητου ερευνητικού ιστοτόπου Dyatlovpass.com, με ρωσικά κείμενα και μεταφράσεις. Δεν πρόκειται για σημερινή επίσημη ηλεκτρονική πύλη του ρωσικού αρχείου. Η διάκριση έχει σημασία: μπορούμε να ελέγξουμε συγκεκριμένα φύλλα και διατυπώσεις, χωρίς να αποδώσουμε στον ιστοχώρο την ιδιότητα της ανακριτικής αρχής.

Η απόφαση περάτωσης της 28ης Μαΐου 1959 καταγράφει ίχνη οκτώ έως εννέα ανθρώπων προς την κοιλάδα και το δάσος, καθώς και σχεδόν όλα τα υποδήματα και τα εξωτερικά ρούχα στη σκηνή. Αναφέρει ότι δεν εντοπίστηκαν εκεί σημάδια πάλης ή παρουσίας άλλων ανθρώπων. Τελικά αποδίδει τον χαμό σε μια δύναμη που οι πεζοπόροι δεν μπορούσαν να υπερνικήσουν, χωρίς να προσδιορίζει τον φυσικό μηχανισμό.

Η απροσδιόριστη δύναμη άφηνε μεγάλο χώρο για ερμηνείες. Όπως στην αποστολή Φράνκλιν, η θέση των αντικειμένων προσφέρει μια αποσπασματική συνέχεια των πράξεων. Δεν μας δίνει τις σκέψεις των ανθρώπων ούτε ολόκληρη τη σειρά των τελευταίων αποφάσεών τους.

Ο ανακριτής επέστρεψε στην υπόθεση με άλλη εξήγηση

Η αφήγηση για απόκρυψη έχει εντοπισμένο δημόσιο φορέα, όχι μόνο ανώνυμους αναμεταδότες. Ο Λεβ Ιβάνοφ, που είχε ερευνήσει την υπόθεση, επέστρεψε σε αυτήν σε άρθρο του στην εφημερίδα Leninskiy Put, στις 22 και 24 Νοεμβρίου 1990. Στο ρωσικό κείμενο και τη μετάφραση που αναδημοσιεύει το Dyatlovpass.com, συνδέει τους θανάτους με ανεξήγητα φωτεινά ή ιπτάμενα αντικείμενα και υποστηρίζει ότι περιφερειακές αρχές τού επέβαλαν μυστικότητα.

Η ιδιότητά του δίνει στη μαρτυρία βάρος ως προς τη δική του εμπλοκή. Η απόσταση τριών δεκαετιών και η έλλειψη επαληθευμένης σύνδεσης του φωτεινού φαινομένου με τους θανάτους περιορίζουν όσα μπορούμε να συμπεράνουμε. Το άρθρο δεν είναι η αιτία θανάτου που απέδειξε η έρευνα του 1959. Είναι μια μεταγενέστερη, επώνυμη εκδοχή του ερευνητή της.

Υπάρχει μάλιστα μια λεπτομέρεια που χάνεται όταν όλες οι ασυνήθιστες θεωρίες γίνονται μία: ο ίδιος ο Ιβάνοφ αποκλείει τη σύνδεση με στρατιωτικές δοκιμές. Επίσης δεν ταυτίζει αυτομάτως τα άγνωστα ιπτάμενα αντικείμενα με εξωγήινους. Αν ενώσουμε τη δική του εκδοχή με ένα υποτιθέμενο μυστικό όπλο, θα έχουμε κατασκευάσει νέα ιστορία αντί να ερευνήσουμε αυτήν που πράγματι δημοσιεύτηκε.

Μια πλάκα χιονιού μπορεί να περιμένει ώρες

Το 2021, ο Γιόχαν Γκομ και ο Αλεξάντερ Πούζριν έθεσαν διαφορετικό ερώτημα: μπορούσε μια μικρή πλάκα χιονιού να αποκολληθεί αρκετές ώρες μετά την εγκατάσταση της σκηνής; Η μελέτη τους στο Communications Earth & Environment, δημοσιευμένη στις 28 Ιανουαρίου, εξετάζει συνδυασμό τοπικού αναγλύφου, ασθενούς θαμμένης στρώσης και τομής στην πλαγιά για το στήσιμο του καταλύματος.

Στο προτεινόμενο μοντέλο ο άνεμος μεταφέρει χιόνι πάνω από τη σκηνή. Το πρόσθετο φορτίο αυξάνεται σταδιακά, ώσπου μια ρωγμή στη χαμηλότερη ασθενή στρώση επιτρέπει την ολίσθηση. Έτσι η καθυστέρηση παύει να είναι αυτονόητος λόγος απόρριψης της χιονοστιβάδας. Οι υπολογισμοί εξετάζουν επίσης πώς μια σχετικά μικρή μάζα θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς.

Οι αντιρρήσεις παραμένουν μέρος της ίδιας έρευνας: η φαινομενικά μικρή κλίση, η απουσία ευδιάκριτων υπολειμμάτων χιονοστιβάδας όταν έφτασαν οι ερευνητές και οι ασυνήθιστοι τραυματισμοί. Στην παρουσίαση του EPFL το 2021, οι επιστήμονες εξηγούν πώς επιχείρησαν να γεφυρώσουν αυτά τα κενά, επιμένοντας ότι δείχνουν τη φυσική δυνατότητα της εκδοχής. Δεν διαθέτουν καταγραφή της κρίσιμης νύχτας.

Αυτό αλλάζει το είδος της απάντησης. Ένα μοντέλο μπορεί να δείξει ότι ο προτεινόμενος μηχανισμός δεν είναι αδύνατος υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Δεν μπορεί μόνο του να επιβεβαιώσει ότι όλες αυτές οι συνθήκες συνέπεσαν στο συγκεκριμένο σημείο το 1959. Στην Τουνγκούσκα, η απουσία κρατήρα απαιτεί εξήγηση. Εδώ, την αντίστοιχη δοκιμασία θέτει η απουσία αναγνωρίσιμων ιχνών στο χιόνι.

Το βουνό έδωσε ένα νεότερο ίχνος, όχι αναπαράσταση του 1959

Στις 24 Μαρτίου 2022 οι ίδιοι ερευνητές δημοσίευσαν συνέχεια με επιτόπιες παρατηρήσεις. Τον Ιανουάριο είχαν καταγραφεί ίχνη δύο χιονοστιβάδων πλάκας σε ανατολική πλαγιά, λιγότερο από τρία χιλιόμετρα από τη θέση της σκηνής. Το εύρημα απαντούσε στην απόλυτη ένσταση ότι στην περιοχή δεν παρατηρούνται τέτοια φαινόμενα.

Δεν ήταν όμως επανάληψη του δυστυχήματος. Οι συγγραφείς διακρίνουν τις ομοιότητες από τις διαφορές: διαφορετική κλίση, μαλακότερη πλάκα και πιθανότατα διαφορετικός μηχανισμός ενεργοποίησης. Η μαρτυρία των οδηγών ότι ο άνεμος έκρυψε γρήγορα τα ίχνη ενισχύει τη δυνατότητα να χάνονται μικρές χιονοστιβάδες από το οπτικό αρχείο. Δεν χρονολογεί κάποια αποκόλληση στη νύχτα των εννέα νεκρών.

Η ιστορία κρατά το ανθρώπινο βάρος της ακριβώς επειδή δεν έχουμε μια ταινία των τελευταίων ωρών. Έχουμε ύφασμα, διαδρομές, μια παλιά απόφαση, μια μεταγενέστερη μαρτυρία και έναν μηχανισμό που μπορεί να δοκιμαστεί. Ποιο εύρημα θα ξεχώριζε οριστικά μια μικρή χιονοστιβάδα από έναν άλλο λόγο εγκατάλειψης της σκηνής; Τα δικά σας συμπεράσματα.