Εκλογές 2027: το ξεπούλημα 27 πωλητηρίων και η σκιά πάνω από τη SingularLogic

Εκλογές 2027 SingularLogic: Το ξεπούλημα της εμπορικής εκμετάλλευσης: τα 27 σημεία και το τίμημα

Η διακήρυξη του ΟΔΑΠ αφορά τη λειτουργία πωλητηρίων με πολιτιστικά προϊόντα, αντίγραφα, εκδόσεις και αναμνηστικά. Η κυριότητα των μνημείων και οι εισπράξεις εισόδου παραμένουν χωριστές από αυτή τη μίσθωση. Εκχωρείται όμως το δικαίωμα εμπορικής λειτουργίας μέσα σε δημόσιους πολιτιστικούς προορισμούς. Το ξεπούλημα δημόσιας οικονομικής δυνατότητας δεν προϋποθέτει να αλλάξει ιδιοκτήτη ο Παρθενώνας. Αρκεί να μεταφερθεί για χρόνια η εκμετάλλευση μιας δραστηριότητας που στηρίζεται πάνω στη δημόσια περιουσία.

Η Ακρόπολη, η Κνωσός, οι Δελφοί και η Ολυμπία δεν είναι συνηθισμένες εμπορικές διευθύνσεις. Η ιστορική τους αξία, η διεθνής αναγνωρισιμότητα και η δημόσια φροντίδα των μνημείων δημιουργούν την πελατεία των καταστημάτων. Ο ιδιώτης αποκτά πρόσβαση σε αυτό το πλεονέκτημα. Η αποτίμηση οφείλει να εξετάζει το δικαίωμα λειτουργίας μέσα σε έναν τέτοιο προορισμό και την προοπτική των πωλήσεων, πέρα από τα τετραγωνικά του καταστήματος.

Το αρχικό συνολικό μηνιαίο μίσθωμα των 50.600 ευρώ και η μοναδική προσφορά καταγράφονται στην κοινοβουλευτική παρέμβαση της Νάγιας Γρηγοράκου, στις 14 Σεπτεμβρίου 2026. Η τιμή εκκίνησης ήταν 46.030 ευρώ. Η αύξηση ήταν 4.570 ευρώ τον μήνα, περίπου 9,93%. Ένα δίκτυο με τόσο ισχυρά ονόματα κατέληξε σε έναν διεκδικητή και σε τίμημα λίγο υψηλότερο από την αφετηρία. Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει πώς εξασφάλισε πραγματικό ανταγωνισμό και γιατί αυτή η αποτίμηση προστατεύει την αξία του ελληνικού Δημοσίου.

Ο πίνακας που ακολουθεί αφορά μόνο το σταθερό μέρος του μισθώματος, με βάση την κατανομή που δημοσίευσε το Powergame από πίνακα της σύμβασης. Η ετήσια στήλη είναι δικός μας πολλαπλασιασμός επί δώδεκα, με αρχικό μίσθωμα και πλήρη λειτουργία. Δεν είναι τζίρος, κέρδος ή υπολογισμός ζημίας ανά μουσείο. Σε κάθε σημείο προστίθεται το 2% των πωλήσεων προ ΦΠΑ.

Η Ακρόπολη, τα εισιτήρια και ο λογαριασμός που λείπει

Για το πωλητήριο της Ακρόπολης έχει δημοσιευτεί αναφορά περί ετήσιου τζίρου 5 εκατομμυρίων ευρώ. Δεν εντοπίσαμε επίσημο αναλυτικό απολογισμό του συγκεκριμένου πωλητηρίου που να επιβεβαιώνει το ποσό και τη βάση του ως προς τον ΦΠΑ. Ο αριθμός δεν τεκμηριώνεται ως καθαρό κέρδος ούτε ως έσοδο μόνο μιας υποκατηγορίας σουβενίρ. Η διαφορά έχει σημασία: οι συνολικές πωλήσεις δεν είναι χρήματα που απομένουν μετά τις δαπάνες.

Ας δούμε ένα σαφώς υποθετικό παράδειγμα. Αν οι ετήσιες πωλήσεις του συγκεκριμένου πωλητηρίου ήταν 5 εκατομμύρια ευρώ προ ΦΠΑ, το 2% θα αντιστοιχούσε σε 100.000 ευρώ. Μαζί με το αρχικό ετήσιο μίσθωμα των 204.000 ευρώ, το άθροισμα θα ήταν 304.000 ευρώ, δηλαδή 6,08% των υποθετικών πωλήσεων. Αυτό μετρά μόνο τις δύο αυτές πληρωμές. Δεν μετρά το σύνολο των εισπράξεων του ΟΔΑΠ και δεν αποδεικνύει ότι ο ιδιώτης κερδίζει καθαρά τα υπόλοιπα 4,696 εκατομμύρια.

Υπάρχει ένας πρόσθετος όρος που συχνά χάνεται από τη δημόσια συζήτηση: ο ΟΔΑΠ διαθέτει δικά του προϊόντα στον μισθωτή έναντι τιμών που καθορίζει το διοικητικό του συμβούλιο. Αυτές οι αποδόσεις προστίθενται στο μίσθωμα και στο ποσοστό πωλήσεων. Αν δεν γνωρίζουμε τι προϊόντα πωλούνται, σε ποιες ποσότητες και με ποιο δημόσιο περιθώριο, δεν μπορούμε να υπολογίσουμε τη συνολική απόδοση προς το κράτος.

Η διακήρυξη ορίζει επίσης ότι ο μισθωτής πληρώνει και ασφαλίζει το προσωπικό εξυπηρέτησης και επιβαρύνεται με λειτουργικές δαπάνες, εξοπλισμό και επισκευές που προβλέπονται για τα καταστήματα. Για συγκεκριμένα προϊόντα του ΟΔΑΠ, πάντως, προβλέπεται ότι δεν επιβαρύνεται αν δεν πωληθούν. Αυτοί οι όροι επηρεάζουν την κατανομή κόστους και εμπορικού κινδύνου. Δεν στηρίζεται το συμπέρασμα ότι το Δημόσιο θα πληρώνει όλο το προσωπικό των ιδιωτικά λειτουργούμενων πωλητηρίων.

Το Δημόσιο εξακολουθεί να προστατεύει, να συντηρεί και να λειτουργεί το μνημείο που δημιουργεί την πελατεία του καταστήματος. Το ιδιωτικό πωλητήριο ωφελείται από αυτή τη δημόσια φροντίδα. Η μισθοδοσία των δικών του πωλητών είναι δική του υποχρέωση· η μεγάλη πολιτιστική υποδομή παραμένει συλλογική ευθύνη. Η κυβέρνηση πρέπει να αποτιμήσει αυτό το πλεονέκτημα όταν εξηγεί το τίμημα. Το να επικαλείται λειτουργικά έξοδα του αναδόχου χωρίς να συνυπολογίζει τη δημόσια αξία που του ανοίγει είναι ελλιπής λογαριασμός.

Και τα εισιτήρια; Είναι χωριστή ροή εσόδων. Ο ΟΔΑΠ διαθέτει επίσημη υπηρεσία αγοράς εισιτηρίων. Η μίσθωση των πωλητηρίων που εξετάζουμε δεν δίνει στον ανάδοχο την είσπραξη εισόδου της Ακρόπολης ή των άλλων χώρων. Η τεχνική υποστήριξη ενός συστήματος ηλεκτρονικού εισιτηρίου, ακόμη κι όταν παρέχεται από ιδιώτες, επίσης δεν σημαίνει από μόνη της μεταβίβαση των εισπράξεων: χρειάζεται εξέταση της χωριστής σύμβασης και των οικονομικών όρων της.

Γι’ αυτό δεν προσθέτουμε έσοδα εισιτηρίων στα υποθετικά 5 εκατομμύρια και δεν παρουσιάζουμε το άθροισμα ως ποσό που παραδόθηκε στον ιδιώτη. Το σωστό αίτημα είναι ευρύτερο: δημόσιος απολογισμός ανά χώρο, με χωριστές στήλες για εισιτήρια, πωλήσεις, μισθώματα, αποδόσεις προϊόντων και δαπάνες. Μόνο έτσι θα φανεί τι παράγει συνολικά κάθε μνημείο και ποιο μέρος της εμπορικής αξίας εκχωρείται.

Η δημόσια επένδυση είναι καταγεγραμμένη. Το επίσημο πρόγραμμα «Ελλάδα 2.0» προβλέπει κατασκευή και εξοπλισμό δώδεκα νέων πωλητηρίων, με δηλωμένο στόχο την αύξηση των πωλήσεων και των εσόδων του ΟΔΑΠ. Η δημόσια αναβάθμιση και η ιδιωτική εκμετάλλευση πρέπει να εξεταστούν μαζί. Αν ο φορολογούμενος χρηματοδοτεί τη δημιουργία αξίας, η διοίκηση οφείλει να δείξει πώς εξασφάλισε ότι αυτή η αξία θα επιστρέψει στον φορολογούμενο. Η μεταφορά της λειτουργίας σε ιδιώτη δεν απαντά από μόνη της σε αυτό το ερώτημα.

Το επιχείρημα υπέρ της ιδιωτικής διαχείρισης επικαλείται καλύτερη στελέχωση, περισσότερες πωλήσεις και σταθερό μίσθωμα για τον ΟΔΑΠ. Η απάντησή μας είναι συγκεκριμένη: αύξηση των ιδιωτικών πωλήσεων και καλύτερη δημόσια απόδοση είναι διαφορετικά αποτελέσματα. Το πρώτο μπορεί να συμβεί χωρίς το δεύτερο να ακολουθεί στον ίδιο βαθμό. Η κυβέρνηση πρέπει να παρουσιάσει αριθμούς, δεσμεύσεις και σύγκριση με οργανωμένη δημόσια λειτουργία. Η υπόσχεση ότι ένας όμιλος θα αναπτύξει τη δουλειά του δεν αρκεί για να του παραδοθεί η δημόσια δυνατότητα εσόδων.

Δεν βρήκαμε στα εξετασμένα δημόσια τεκμήρια πλήρη συγκριτικό λογαριασμό ανά πωλητήριο. Άρα δεν δημοσιεύουμε πίνακα «χαμένων εκατομμυρίων» με επινοημένες πωλήσεις για τα υπόλοιπα 26 σημεία. Απαιτούμε τον πίνακα που πρέπει να υπάρχει για να ελεγχθεί η επιλογή. Το Δημόσιο έχει υποχρέωση να εξηγεί γιατί παραχωρεί μια δυνατότητα εσόδων και ποιο συγκεκριμένο όφελος επιστρέφει στους πολίτες.

Ο εταιρικός δεσμός και το ερώτημα της εκλογικής εύνοιας

Ο δεσμός με τη SingularLogic δεν είναι απλή ομοιότητα ονομάτων. Η Ετήσια Οικονομική Έκθεση 2025 της Space Hellas καταγράφει κατοχή του 100% της SingularLogic. Αναφέρει επίσης την εξαγορά του 51% της Radiant Technologies από τη SingularLogic στις 25 Νοεμβρίου 2025. Για την «Ελληνικά Αναμνηστικά Α.Ε.» καταγράφει άμεση συμμετοχή της Space Hellas 55% και έμμεση 22,95% μέσω της θυγατρικής της.

Η ένωση Space Hellas, Radiant που ανέλαβε τη μίσθωση συνδέεται επομένως με τον πάροχο της εκλογικής πληροφορικής μέσα από το ίδιο εταιρικό πλέγμα. Η κυβέρνηση γνώριζε ή όφειλε να εξετάσει αυτές τις εταιρικές σχέσεις πριν δεσμεύσει το δημόσιο δίκτυο. Η συγκέντρωση διαφορετικών δημόσιων δραστηριοτήτων γύρω από συνδεδεμένες εταιρείες ενισχύει την ανάγκη λογοδοσίας για την οικονομική εξάρτηση και την ανεξαρτησία των θεσμών. Ο πολίτης έχει κάθε λόγο να απαιτεί περισσότερα από μια διαβεβαίωση ότι τηρήθηκαν τα τυπικά.

Εδώ βρίσκεται η ουσία της παρέμβασής μας: γιατί η κυβέρνηση επέλεξε αυτή τη μακρόχρονη εμπορική παραχώρηση και ποιο μετρήσιμο δημόσιο όφελος την δικαιολογεί; Αν η εξήγηση είναι καλύτερη λειτουργία και περισσότερα κρατικά έσοδα, οφείλει να συνοδεύεται από συγκριτικά οικονομικά δεδομένα. Αν ο διαγωνισμός ήταν ουσιαστικά ανοικτός, πρέπει να αιτιολογηθεί γιατί ένα τόσο μεγάλο πακέτο προσέλκυσε μόνο μία προσφορά.

Η πολιτική μας κρίση είναι ότι η παραχώρηση εξυπηρετεί ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα: τους δίνει πρόσβαση για χρόνια σε ένα δίκτυο που αντλεί την αξία του από τη δημόσια πολιτιστική περιουσία. Το επόμενο ερώτημα αφορά την εξουσία. Μήπως μαζί με το επιχειρηματικό όφελος προσδοκάται πολιτική εύνοια, ακόμη και στο περιβάλλον των εκλογών; Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει με ανεξάρτητες εγγυήσεις και ελέγξιμα έγγραφα. Το συγκεκριμένο κίνητρο αποτελεί ερώτημα προς διερεύνηση, ενώ η εμπορική παραχώρηση και ο εταιρικός δεσμός είναι καταγεγραμμένα στοιχεία.

Η απάντηση σε αυτή την ανησυχία απαιτεί γνωστοποίηση των συμβάσεων, έλεγχο πιθανών συγκρούσεων, σαφή διαχωρισμό προσωπικού και αρμοδιοτήτων, καταγραφή προσβάσεων και τεχνικό έλεγχο από ανεξάρτητο φορέα. Η κυβέρνηση και οι εταιρείες δεν πρέπει να ελέγχουν μόνες τους την αξιοπιστία της σχέσης τους με το Δημόσιο. Η ανεξάρτητη εποπτεία πρέπει να έχει πραγματική πρόσβαση και δημοσιοποιήσιμα συμπεράσματα. Η δημόσια εμπιστοσύνη χτίζεται όταν ο πολίτης μπορεί να επαληθεύσει αυτό που του ζητούν να πιστέψει.

Η Νάγια Γρηγοράκου ζήτησε συγκριτική οικονομοτεχνική αξιολόγηση και στοιχεία ανά πωλητήριο. Οι εργαζόμενοι, όπως μεταφέρει το ρεπορτάζ του Powergame, αμφισβητούν τους όρους ανταγωνισμού και θέτουν θέμα πρόσβασης εταιρειών σε δεδομένα από προηγούμενες αναθέσεις. Πρόκειται για αιτήματα και καταγγελίες που χρειάζονται απάντηση και έλεγχο. Δεν τα παρουσιάζουμε ως δικαστικά διαπιστωμένα γεγονότα.

Στις 21 Σεπτεμβρίου 2026 ο ανεξάρτητος βουλευτής Μάριος Σαλμάς έθεσε στη Βουλή το θέμα της SingularLogic και των επόμενων εκλογών. Η κυβερνητική απάντηση, όπως καταγράφεται στις 23 Σεπτεμβρίου από το in.gr, διαχωρίζει τον τεχνικό ρόλο της εταιρείας από την καταμέτρηση και επικαλείται τη μακρόχρονη συνεργασία της με διαφορετικές κυβερνήσεις. Αυτός ο αντίλογος πρέπει να ακουστεί. Η εμπειρία μπορεί να μειώνει τον λειτουργικό κίνδυνο. Δεν υποκαθιστά τον ανεξάρτητο έλεγχο.

Η διπλή λογοδοσία αφορά κάθε κυβέρνηση και κάθε προμηθευτή. Όσο περισσότερες δημόσιες λειτουργίες συνδέονται με το ίδιο επιχειρηματικό πλέγμα, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι η διαφάνεια και ο έλεγχος. Η τυπική νομιμότητα μιας διαδικασίας δεν εξαντλεί την πολιτική ευθύνη για τη δημόσια αξία που παραχωρείται. Η κυβέρνηση πρέπει να εξηγήσει την επιλογή του συγκεκριμένου μοντέλου, την οικονομική αποτίμηση και τις εγγυήσεις ότι η εμπορική σχέση δεν δημιουργεί εξάρτηση σε έναν κρίσιμο δημοκρατικό μηχανισμό.

Πριν από την κάλπη: έλεγχος με πρακτικά και αποτελέσματα

Η SingularLogic δεν είναι η εφορευτική επιτροπή που ανοίγει την κάλπη και μετρά τα ψηφοδέλτια. Ο ιστότοπος του Υπουργείου Εσωτερικών χαρακτηρίζει τα ηλεκτρονικά αποτελέσματα που παρέχει η εταιρεία ανεπίσημα και παραπέμπει στα κατά τόπους Πρωτοδικεία για τα επίσημα. Αναφέρει μάλιστα ότι τα στοιχεία του έχουν προσαρμοστεί στα επίσημα στοιχεία των Πρωτοδικείων. Η διάκριση είναι βασική: μια απόκλιση στην ηλεκτρονική εμφάνιση πρέπει να ελεγχθεί, αλλά δεν αποδεικνύει αυτομάτως αλλοίωση της καταμέτρησης.

Καταγγελίες για τις ευρωεκλογές του 2024 υπήρξαν. Στις 14 Ιουνίου 2024 η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεωργία Αδειλίνη παρήγγειλε διερεύνηση, μετά από καταγγελίες του Κυριάκου Βελόπουλου και του Γιώργου Κύρτσου. Αυτή η επίσημη κίνηση δεν συμβιβάζεται με τον απόλυτο ισχυρισμό ότι δεν επιτράπηκε κανένας έλεγχος. Δεν αποδεικνύει, όμως, ότι οι πολίτες έχουν λάβει πλήρη ενημέρωση για την εξέταση κάθε περιστατικού.

Στην απάντηση του υπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου τον Σεπτέμβριο 2026 καταγράφεται επίσης παραπομπή καταγγελιών στην εισαγγελική αρχή. Μια παραπομπή είναι ένα βήμα διερεύνησης. Δεν είναι ούτε απόδειξη νοθείας ούτε τελική απαλλαγή. Από τις πηγές που εξετάσαμε δεν προκύπτει τεκμηριωμένο πόρισμα γενικευμένης νοθείας που να επιτρέπει πρόβλεψη ότι οι επόμενες εκλογές θα αλλοιωθούν.

Η απογοήτευση ενός πολίτη δεν πρέπει να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ψήφος του είναι ήδη χαμένη. Πρέπει να μετατρέπεται σε ελέγξιμο αίτημα. Για μια συγκεκριμένη απόκλιση χρειάζονται εκλογικό τμήμα, πρωτογενές υπογεγραμμένο πρακτικό, χρονική στιγμή της ηλεκτρονικής ένδειξης και τελικό επίσημο αποτέλεσμα. Ένα αποσπασματικό στιγμιότυπο ή μια σύγκριση ανόμοιων ομάδων ψηφοφόρων δεν αρκεί.

Το ίδιο ισχύει για την επιστολική ψήφο. Αν υπάρχει συγκεκριμένη καταγγελία, πρέπει να ελέγχεται η αλυσίδα παραλαβής, η καταγραφή, η φύλαξη και το αντίστοιχο πρακτικό. Διαφορετικές κομματικές αναλογίες ανάμεσα στην επιστολική ψήφο και σε μια τοπική κάλπη δεν αποδεικνύουν από μόνες τους νοθεία: δεν πρόκειται υποχρεωτικά για πληθυσμούς με την ίδια σύνθεση. Η ισχυρή κριτική εντοπίζει μια ελέγξιμη παραβίαση διαδικασίας και δεν στηρίζεται μόνο στην εντύπωση ενός ποσοστού.

Πριν από την επόμενη αναμέτρηση προτείνουμε δημοσίευση των πρωτογενών πρακτικών ανά τμήμα με προστασία προσωπικών δεδομένων και αντιστοίχιση με το ηλεκτρονικό αποτέλεσμα. Κάθε διόρθωση πρέπει να αφήνει ιστορικό, αιτιολογία και ευθύνη έγκρισης. Η κοινωνία χρειάζεται να μπορεί να ακολουθήσει τη διαδρομή από την κάλπη έως το τελικό άθροισμα.

Προτείνουμε ακόμη ανεξάρτητο τεχνικό έλεγχο της εκλογικής υποδομής πριν από τη χρήση της και οργανωμένη διαδικασία επαλήθευσης δειγματοληπτικά και όπου καταγράφονται αποκλίσεις. Η τεχνική ασφάλεια δεν απαιτεί να εκτίθενται κωδικοί ή ευάλωτες λεπτομέρειες δημόσια. Απαιτεί να γνωρίζουμε ποιος ελέγχει, με ποια ανεξαρτησία, ποιο πεδίο και ποια δημοσιοποιήσιμα συμπεράσματα.

Για τη σύμβαση των πωλητηρίων ζητούμε έναν πλήρη δημόσιο οικονομικό φάκελο: αποτίμηση, προσφορές, πωλήσεις και κόστος προηγούμενων ετών, δημόσιες επενδύσεις, υποχρεώσεις του μισθωτή και συγκριτικό καθαρό αποτέλεσμα. Η δυνατότητα εξαετούς παράτασης πρέπει να αξιολογείται με στοιχεία για την απόδοση και την τήρηση των όρων. Μια παραχώρηση που μπορεί να κρατήσει δώδεκα χρόνια δεν αντιμετωπίζεται σαν συνηθισμένη βραχυχρόνια εμπορική απόφαση.

Ο πολίτης μπορεί να διεκδικήσει συγκεκριμένα έγγραφα από τους αρμόδιους φορείς και να ζητήσει από τους βουλευτές του απαντήσεις στα ήδη κατατεθειμένα ερωτήματα. Τα κόμματα οφείλουν να οργανώνουν νόμιμη εκλογική εποπτεία και να παρουσιάζουν συγκεκριμένα περιστατικά με πρακτικά, όχι να αφήνουν γενικές υποψίες να ανακυκλώνονται. Η διεκδίκηση διαφάνειας είναι ειρηνική συλλογική ευθύνη. Συνδέεται με όσα έχουμε γράψει για την ψήφο ως δικαίωμα και ευθύνη και για την προστασία του πολίτη από τους θεσμούς.

Για να γίνει ουσιαστικός ο έλεγχος μιας ηλεκτρονικής απόκλισης, πρέπει πρώτα να γνωρίζουμε ποια έκδοση του αποτελέσματος συγκρίνουμε. Ένα πρώιμο άθροισμα που εμφανίζεται την εκλογική νύχτα μπορεί να αλλάξει καθώς ενσωματώνονται τμήματα ή διορθώνονται καταχωρίσεις. Το ερώτημα δεν είναι αν άλλαξε ένας αριθμός, αλλά αν η μεταβολή αντιστοιχεί σε νόμιμη και τεκμηριωμένη ενημέρωση. Χρειάζονται χρόνος καταχώρισης, προέλευση και ιστορικό διόρθωσης. Έτσι διαχωρίζεται το λειτουργικό λάθος από μια παρέμβαση που δεν στηρίζεται στο πρωτογενές πρακτικό.

Η σύγκριση χρειάζεται και κοινό αντικείμενο. Ψήφοι συνδυασμών, σταυροί υποψηφίων, έγκυρα ψηφοδέλτια, άκυρα και λευκά είναι διαφορετικά μεγέθη. Η αντιπαραβολή πρέπει να αφορά την ίδια περιφέρεια, το ίδιο τμήμα και την ίδια κατηγορία αποτελέσματος. Αυτό δεν είναι τεχνική υπεκφυγή απέναντι σε έναν πολίτη. Είναι ο τρόπος να διατυπωθεί μια καταγγελία που μπορεί να εξεταστεί και να αναδείξει πραγματική απόκλιση. Η δημόσια ενημέρωση οφείλει να εξηγεί αυτά τα πεδία με απλή γλώσσα.

Σε μια ελέγξιμη διαδικασία, η καταχώριση πρέπει να μπορεί να εντοπιστεί πίσω στο υπογεγραμμένο έγγραφο. Αν ο αριθμός του εγγράφου και ο ηλεκτρονικός αριθμός διαφέρουν, η αρμόδια υπηρεσία πρέπει να αναφέρει πού δημιουργήθηκε η διαφορά και πώς διορθώθηκε. Αν το ίδιο το πρακτικό αμφισβητείται, χρειάζεται η προβλεπόμενη διαδικασία εξέτασης του εκλογικού υλικού. Αυτά είναι διαφορετικά επίπεδα ελέγχου. Η αντικατάσταση μιας εταιρείας δεν διορθώνει από μόνη της ένα λάθος στην πηγή, όπως η επίκληση της πηγής δεν αρκεί για να αγνοηθεί λάθος στη μετάδοση.

Ο ανεξάρτητος τεχνικός έλεγχος χρειάζεται σαφές αντικείμενο. Προτείνουμε να καλύπτει τις εξουσιοδοτήσεις χρηστών, την καταγραφή αλλαγών, τη συμφωνία των δεδομένων με τα πρακτικά, τη διαχείριση σφαλμάτων και τη συνέχεια λειτουργίας. Το κοινό πρέπει να γνωρίζει αν ο έλεγχος εξέτασε μόνο τη διαθεσιμότητα του συστήματος ή και την ακεραιότητα των αποτελεσμάτων. Δεν αρκεί μια γενική λέξη «ασφάλεια» χωρίς περιγραφή του τι ελέγχθηκε. Ούτε ένα πιστοποιητικό μπορεί να υποκαθιστά κάθε μελλοντική επαλήθευση.

Η δειγματοληπτική επαλήθευση που προτείνουμε πρέπει να σχεδιαστεί πριν από τις εκλογές, με γνωστούς κανόνες, συμμετοχή των αρμόδιων θεσμών και δυνατότητα επέκτασης όταν εντοπίζονται αποκλίσεις. Δεν παρουσιάζουμε αυτή την πρόταση ως διαδικασία που ήδη εφαρμόζεται γενικά. Ζητούμε να εξεταστεί και να θεσπιστεί με τις κατάλληλες εγγυήσεις. Ένα δείγμα που επιλέγεται εκ των υστέρων μόνο από όσους ελέγχονται δεν έχει την ίδια πειστικότητα με μια ανεξάρτητη επιλογή και δημοσιοποιημένη μεθοδολογία.

Τέλος, η θεσμική απάντηση στις παλαιότερες καταγγελίες πρέπει να είναι κατανοητή. Όπου επιτρέπεται να δημοσιοποιηθούν στοιχεία, χρειάζεται ενημέρωση για το τι εξετάστηκε, ποιο συμπέρασμα προέκυψε και ποιες διορθώσεις ακολούθησαν. Η δικαστική διερεύνηση και η δημόσια εξήγηση δεν έχουν ταυτόσημο πεδίο. Η κυβέρνηση μπορεί να εξηγεί διαδικασίες και ελέγχους χωρίς να προδικάζει τη δικαστική κρίση. Ο πολίτης χρειάζεται να βλέπει ότι μια συγκεκριμένη καταγγελία δεν χάνεται μέσα σε μια αόριστη παραπομπή.

Το συμπέρασμά μας είναι σαφές: ξεπούλημα της δημόσιας εμπορικής εκμετάλλευσης και πολιτική εξυπηρέτηση ισχυρών επιχειρηματικών συμφερόντων. Η κυβέρνηση παρέδωσε τη λειτουργία ενός προνομιακού δικτύου και τη δυνατότητα ιδιωτικής εκμετάλλευσης της αξίας του για χρόνια. Οφείλει να εξηγήσει γιατί επέλεξε αυτή τη μεταφορά και τι ακριβώς εξασφάλισε για την κοινωνία. Ο εταιρικός δεσμός με τη SingularLogic προσθέτει την υποχρέωση ανεξάρτητης θωράκισης της εκλογικής υποδομής. Τα συμφέροντα της εξουσίας και των επιχειρηματικών ομίλων δεν μπορεί να προηγούνται της δημόσιας περιουσίας και της εμπιστοσύνης στην ψήφο.

Αυτή η πολιτική κρίση στηρίζεται στους όρους της παραχώρησης και στις καταγεγραμμένες εταιρικές σχέσεις. Η απόδοση ποινικής ευθύνης για μίζα ή η διαπίστωση συγκεκριμένης αλλοίωσης εκλογικού αποτελέσματος απαιτούν ξεχωριστή απόδειξη, την οποία τα εξετασμένα έγγραφα δεν παρέχουν. Ο ανεξάρτητος έλεγχος χρειάζεται για να αναζητηθούν τέτοια στοιχεία όπου υπάρχουν ενδείξεις και για να λογοδοτήσουν όσοι δεσμεύουν δημόσια δικαιώματα. Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει σήμερα για την επιλογή που ήδη έκανε.

Με ποια λογική παραχωρείται για χρόνια η εκμετάλλευση δημόσιας πολιτιστικής αξίας σε ένα ισχυρό επιχειρηματικό πλέγμα, ενώ ο πολίτης καλείται να αρκεστεί σε διαβεβαιώσεις τόσο για τα έσοδα όσο και για την ανεξαρτησία της ψήφου του; Τα δικά σας συμπεράσματα.