Η Ελλάδα του Botox: πανέμορφη απ’ έξω, ετοιμόρροπη από μέσα

Ελλάδα του Botox

Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη αντίφαση της εποχής μας. Από τη μία, ένα πολιτικό σύστημα και ένας επικοινωνιακός μηχανισμός που προσπαθούν να πείσουν τον πολίτη ότι όλα προχωρούν σωστά, ότι η χώρα αλλάζει, εξελίσσεται και αναπτύσσεται. Από την άλλη, μια κοινωνία που στην καθημερινότητά της νιώθει όλο και περισσότερο το βάρος, την ακρίβεια, την αβεβαιότητα, την κούραση και μια βαθιά αίσθηση φθοράς.

Η εικόνα της Ελλάδας που προβάλλεται θυμίζει μια ηλικιωμένη γυναίκα στην οποία επιχειρούν να κρύψουν τη φθορά με διαρκείς επεμβάσεις επιφάνειας. Λίγο μπότοξ εδώ, λίγες κρέμες εκεί, λίγο ρετούς, λίγη σιλικόνη, λίγο φωτισμό, λίγη σκηνοθεσία. Στη θέση αυτών, στο επίπεδο της χώρας, μπαίνουν δρόμοι, έργα βιτρίνας, δημόσιες ανακοινώσεις, μεγάλες λέξεις περί ανάπτυξης, νέες αγορές οπλικών συστημάτων, μέσα μεταφοράς και αριθμοί που παρουσιάζονται αποσπασματικά ώστε να μοιάζουν εντυπωσιακοί.

Και η τηλεοπτική εικόνα ολοκληρώνει το σκηνικό. Μετάλλια, κύπελλα, πανηγυρισμοί, στιγμές εθνικής υπερηφάνειας, ομάδες που κερδίζουν και ένας λαός που για λίγο ξεχνά.

Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να χαίρεται ένας λαός όταν ένας αθλητής διακρίνεται ή όταν μια ομάδα σηκώνει ένα κύπελλο. Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτές οι στιγμές λειτουργούν σαν ψυχολογικό καταπραϋντικό για μια κοινωνία που υποφέρει. Όταν ο πολίτης καλείται να νιώσει ότι όλα πάνε καλά επειδή κέρδισε ένας σύλλογος, επειδή φτιάχτηκε ένας δρόμος, επειδή ήρθαν καινούργια λεωφορεία, επειδή παραδόθηκε μια φρεγάτα ή ανακοινώθηκε μια επένδυση, την ώρα που η συνολική πραγματικότητα γύρω του φωνάζει το αντίθετο.

Γιατί η ουσία μιας χώρας δεν κρίνεται από το μακιγιάζ της. Κρίνεται από το αν ο λαός της ζει καλύτερα, από το αν οι νέοι της έχουν λόγο να μείνουν, από το αν οι οικογένειες αντέχουν, από το αν η παιδεία χτίζει χαρακτήρες, από το αν η υγεία υπηρετεί τον άνθρωπο, από το αν η οικονομία γεννά παραγωγή και από το αν η ιστορία και η ταυτότητα μεταδίδονται στις επόμενες γενιές.

Η Ελλάδα δείχνει πολλές φορές σαν να επενδύει μόνο σε ό,τι φαίνεται, ενώ αφήνει να σαπίζει ό,τι τη στηρίζει. Η παραγωγική βάση παραμένει εύθραυστη. Η περιφέρεια αδειάζει. Η νέα γενιά μεγαλώνει μέσα σε κόπωση και απουσία μεγάλου οράματος. Η οικογένεια πιέζεται. Η δημογραφική συρρίκνωση προχωρά. Η παράδοση αντιμετωπίζεται συχνά σαν τουριστικό ντεκόρ και όχι σαν ζωντανός κώδικας συνέχειας.

Πολλοί Έλληνες αισθάνονται πλέον ότι η χώρα ξεπουλιέται σε πολλαπλά επίπεδα. Άλλοι το λένε για τα εθνικά θέματα, άλλοι για τη δημόσια περιουσία, άλλοι για τους φυσικούς πόρους, άλλοι για τον πολιτισμό και άλλοι για τη συλλογική μνήμη. Είτε συμφωνεί κανείς με κάθε επιμέρους καταγγελία είτε όχι, το βέβαιο είναι ότι έχει ριζώσει μέσα στην κοινωνία ένα συναίσθημα απώλειας.

Η πιο επικίνδυνη φθορά δεν είναι πάντα η οικονομική. Είναι η υπαρξιακή. Είναι όταν ένας λαός αρχίζει να συνηθίζει την ιδέα ότι δεν πειράζει να χαθεί κάτι ακόμη.