Νέος εξωδικαστικός μηχανισμός: πώς προστατεύεται η κύρια κατοικία και ποιο είναι το αντάλλαγμα

Νέος εξωδικαστικός μηχανισμός 2026: Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση και ποιες οφειλές καλύπτονται

Δικαίωμα αίτησης έχουν φυσικά και νομικά πρόσωπα με συνολικές οφειλές πάνω από 5.000 ευρώ. Στον μηχανισμό μπορούν να περιληφθούν ληξιπρόθεσμες, ενήμερες ή εξυπηρετούμενες οφειλές προς τράπεζες και διαχειριστές δανείων, το Δημόσιο και φορείς κοινωνικής ασφάλισης, σύμφωνα με τους όρους επιλεξιμότητας της πλατφόρμας. Αίτηση μπορεί να κάνει ο ίδιος ο οφειλέτης ή εξουσιοδοτημένος σύμβουλος με κωδικούς Taxisnet.

Η βασική δυνατότητα φτάνει έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία και έως 420 δόσεις προς χρηματοπιστωτικούς φορείς. Οι μέγιστες δόσεις δεν απονέμονται αυτομάτως. Η πρόταση παράγεται από αλγόριθμο που λαμβάνει υπόψη το εισόδημα, την περιουσία, τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, τη δυνατότητα αποπληρωμής και την αξία ρευστοποίησης.

Η αίτηση δεν έχει ανακοινωμένη ημερομηνία λήξης. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας πολίτης με προγραμματισμένο πλειστηριασμό μπορεί να περιμένει χωρίς συνέπειες. Η απλή έναρξη αίτησης δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη ρύθμιση ούτε προσφέρει σε κάθε στάδιο απόλυτη ασπίδα. Όποιος βρίσκεται κοντά σε μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης χρειάζεται άμεση εξατομικευμένη νομική και οικονομική συμβουλή.

Η νέα επιλογή προστατεύει την κύρια κατοικία μέσα σε υπογεγραμμένη ρύθμιση. Δεν καταργεί το χρέος και δεν διασώζει υποχρεωτικά ολόκληρη την ακίνητη περιουσία.

Πώς λειτουργεί η νέα προστασία της κύριας κατοικίας

Ο αιτών δηλώνει στην ηλεκτρονική πλατφόρμα ότι επιθυμεί την ειδική πρόταση προστασίας της κύριας κατοικίας. Το σύστημα διαχωρίζει την κατοικία από τα υπόλοιπα ακίνητα και υπολογίζει πρόταση με βάση τη δική της αξία. Για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες οι πιστωτές υποχρεούνται να καταθέσουν και αυτή την εναλλακτική πρόταση. Ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να την αποδεχθεί ή να την απορρίψει.

Η άλλη όψη είναι η συναίνεση σε απλοποιημένη εκούσια ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων. Αν ο οφειλέτης απορρίψει αυτή την επιλογή, μπορεί να εξεταστεί η συνηθισμένη πρόταση του εξωδικαστικού χωρίς εκποίηση των άλλων ακινήτων. Η σύγκριση των δύο προτάσεων πρέπει να γίνει με πραγματικούς αριθμούς: νέα οφειλή, διάρκεια, επιτόκιο, συνολικό ποσό αποπληρωμής και περιουσία που χάνεται.

Με την οριστική υπογραφή της σύμβασης απαγορεύεται πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης, πλειστηριασμού ή λήψης ασφαλιστικών μέτρων κατά της κύριας κατοικίας από τους πιστωτές που συμμετέχουν στη ρύθμιση, εφόσον οι δόσεις πληρώνονται. Αν η ρύθμιση χαθεί, η προστασία δεν συνεχίζεται σαν μόνιμο ανεξάρτητο δικαίωμα.

Το παράδειγμα του υπουργείου και τα όρια της υπόσχεσης

Το υπουργείο παρουσιάζει υποθετικό οφειλέτη με συνολικό χρέος 300.000 ευρώ, κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ και άλλα ακίνητα αξίας 50.000 ευρώ. Στο παράδειγμα τα άλλα ακίνητα ρευστοποιούνται, ο αλγόριθμος διαγράφει 150.000 ευρώ και η οφειλή προς ρύθμιση περιορίζεται σε 150.000 ευρώ, με διάρκεια έως 35 χρόνια ανάλογα με το εισόδημα.

Αυτό είναι επίσημο επεξηγηματικό σενάριο, όχι γενικός κανόνας. Η διαγραφή που θα προκύψει σε πραγματική αίτηση μπορεί να είναι μικρότερη ή διαφορετική. Τα ανώτατα όρια διαγραφής που αναφέρονται στις επίσημες συχνές ερωτήσεις είναι δυνατότητες του μηχανισμού, όχι υποσχέσεις: έως 75% της βασικής οφειλής προς το Δημόσιο, έως 85% των προσαυξήσεων, έως 95% των προστίμων της ΑΑΔΕ και έως 80% της βασικής οφειλής προς τράπεζες ή servicers.

Η πίεση της στεγαστικής κρίσης εξηγεί γιατί η κατοικία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν ένας ακόμη αριθμός στον ισολογισμό. Το νέο κληρονομικό δίκαιο για χρέη και διαθήκες δείχνει επίσης πόσο εύκολα ένα ιδιωτικό χρέος επηρεάζει ολόκληρη την οικογένεια και την επόμενη γενιά.

Η αίτηση βήμα προς βήμα και οι παγίδες πριν από την αποδοχή

Ο πολίτης εισέρχεται στην επίσημη υπηρεσία του gov.gr με Taxisnet, επιβεβαιώνει τα στοιχεία του και συναινεί στην άντληση φορολογικών, τραπεζικών και περιουσιακών δεδομένων. Ελέγχει τους πιστωτές και τα ποσά, συμπληρώνει όσα δεν έχουν αντληθεί, δηλώνει συνοφειλέτες ή εγγυητές όπου απαιτείται και οριστικοποιεί την αίτηση. Για τεχνική ή διαδικαστική υποστήριξη μπορεί να κλείσει τηλεδιάσκεψη ή τηλεφωνικό ραντεβού με τη Γενική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.

Πριν από την αποδοχή χρειάζεται έλεγχος για λάθη στην αξία της περιουσίας, ελλιπείς οφειλές, συμμετοχή εγγυητών, προκαταβολή όταν έχει οριστεί πλειστηριασμός και πραγματική αντοχή της μηνιαίας δόσης. Χρειάζεται επίσης να είναι απολύτως σαφές ποια άλλα ακίνητα θα ρευστοποιηθούν και ποιο καθαρό ποσό θα παραμείνει μετά την πώληση και την ικανοποίηση πιστωτών.

Ο εξωδικαστικός μπορεί να γίνει δεύτερη ευκαιρία μόνο αν η δόση είναι βιώσιμη και η συναίνεση ενημερωμένη. Θα επιτρέψει το νέο πλαίσιο στις οικογένειες να κρατήσουν πραγματικά το σπίτι τους ή θα μεταθέσει το αδιέξοδο λίγα χρόνια αργότερα; Τα δικά σας συμπεράσματα.