Χυμοί «100% φυσικοί»: τι βρήκε ο ΕΦΕΤ και τι δεν μαθαίνει ο καταναλωτής

Χυμοί «100% φυσικοί»: τι επιβεβαιώνει το δελτίο

Σύμφωνα με το πλήρες δελτίο του ΕΦΕΤ, η διερεύνηση ξεκίνησε από καταγγελία. Η αξιολόγηση έγινε με το Επιστημονικό Συμβούλιο του φορέα και συνεργασία του Γενικού Χημείου του Κράτους και του ισπανικού Agri-Food Arbitration Laboratory. Ανακοινώνεται επίσης διεύρυνση των ελέγχων αυθεντικότητας στους χυμούς.

Δεν δημοσιεύονται αριθμός δειγμάτων, αναλυτικές συγκεντρώσεις, ημερομηνίες δειγματοληψίας και απομάκρυνσης ή συγκεκριμένες κυρώσεις. Το κείμενο δεν τεκμηριώνει κίνδυνο για την υγεία ούτε δίνει γενική οδηγία να σταματήσει η κατανάλωση χυμών. Δεν επιτρέπει επίσης υπολογισμό του ποσοστού προβληματικών προϊόντων στην αγορά.

Η διάκριση έχει σημασία. Το ότι ένα προϊόν δεν ανταποκρίνεται στη δηλωμένη σύνθεσή του είναι σοβαρό για την ενημέρωση και την οικονομική επιλογή του αγοραστή. Δεν είναι, από μόνο του, εργαστηριακή απόδειξη δηλητηρίασης. Και ένα θετικό εύρημα σε ελεγμένα προϊόντα δεν ενοχοποιεί κάθε παραγωγό.

Χυμός, νέκταρ και φυσικά σάκχαρα δεν είναι το ίδιο πράγμα

Ο Κώδικας Τροφίμων και Ποτών, άρθρο 126, έκδοση Ιουνίου 2026, ορίζει χωριστά τον χυμό φρούτων, τον χυμό από συμπυκνωμένο χυμό και το νέκταρ. Η ανασύσταση συμπυκνωμένου χυμού με πόσιμο νερό, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές, δεν αποτελεί από μόνη της νοθεία. Η προέλευση από συμπυκνωμένο χυμό πρέπει να επισημαίνεται όπου προβλέπεται.

Στο νέκταρ επιτρέπονται, υπό συγκεκριμένους όρους, προσθήκη νερού και σακχάρων ή μελιού. Στην ετικέτα δηλώνεται η ελάχιστη περιεκτικότητα σε φρούτα. Δεν επιτρέπεται να μεταφέρουμε αυτούς τους κανόνες αδιακρίτως σε έναν χυμό πορτοκαλιού ή μήλου και να θεωρούμε την προσθήκη σακχάρων αυτονόητα νόμιμη.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διακρίνει τους ισχυρισμούς για τα σάκχαρα. «Χωρίς πρόσθετα σάκχαρα» δεν σημαίνει «χωρίς σάκχαρα»: μπορεί να υπάρχουν εκείνα που περιέχει φυσικά το τρόφιμο. Η δεύτερη ένδειξη έχει διαφορετικό όριο, έως 0,5 γραμμάρια ανά 100 γραμμάρια ή 100 χιλιοστόλιτρα. Επομένως, η απλή παρουσία σακχάρων στον διατροφικό πίνακα δεν αποδεικνύει προσθήκη ή απάτη.

Διαβάζουμε πρώτα την ονομασία του προϊόντος, όχι μόνο τη φωτογραφία του φρούτου. Εξετάζουμε τις ενδείξεις και τα συστατικά όπου αναγράφονται. Η ετικέτα βοηθά να καταλάβουμε τι δηλώνεται ότι αγοράζουμε· δεν μας μετατρέπει σε εργαστήριο που μπορεί να πιστοποιήσει τη δήλωση.

Η ενημέρωση δεν ολοκληρώνεται χωρίς ταυτότητα προϊόντος

Η δημοσιογράφος Ελένη Τσαγκά, στο Cibum στις 13 Οκτωβρίου, ανέδειξε επίσης την απουσία ονομάτων και παρτίδων και έθεσε ερώτημα σύνδεσης με παλαιότερη εταιρική καταγγελία. Το ίδιο το ρεπορτάζ διευκρινίζει ότι η ομοιότητα των στοιχείων δεν αποδεικνύει πως πρόκειται για την ίδια υπόθεση. Χωρίς επίσημη ταυτοποίηση, δεν αποδίδουμε το νέο εύρημα σε συγκεκριμένη εταιρεία.

Η δική μας θέση είναι ότι ο ΕΦΕΤ οφείλει να εξηγήσει ποια πληροφορία μπορεί να δημοσιοποιήσει, ποια όχι και για ποιον λόγο. Χρειάζεται να αποσαφηνιστεί αν απαιτείται κάποια ενέργεια από όσους έχουν ήδη αγοράσει τα προϊόντα. Η απαίτηση διαφάνειας δεν προδικάζει παράβαση κανόνα δημοσιοποίησης ούτε αντικαθιστά την απάντηση του αρμοδίου.

Η ακρίβεια προστατεύει και την έντιμη επιχείρηση. Όταν η ενημέρωση μένει γενική, η καχυποψία μπορεί να πλήξει και εκείνον που τηρεί τις προδιαγραφές. Όπως και στο ζήτημα της ετικέτας και των ελέγχων του ελαιολάδου, ο αγοραστής χρειάζεται αντιστοίχιση του ισχυρισμού με ελέγξιμα στοιχεία.

Τι μπορεί να κάνει ο καταναλωτής

Για συγκεκριμένη αμφιβολία σχετικά με επισήμανση ή καταλληλότητα τροφίμου, υπάρχει η επίσημη αναφορά προς τον ΕΦΕΤ μέσω gov.gr. Ο φορέας δέχεται επίσης αναφορές στη γραμμή 11717. Περιγράψτε αυτό που παρατηρήσατε, χωριστά από αυτό που υποθέτετε.

Χρήσιμο είναι να κρατήσετε απόδειξη και συσκευασία, να σημειώσετε προϊόν, παρτίδα, ημερομηνία και κατάστημα και να φωτογραφίσετε ευκρινώς την ετικέτα. Ζητήστε οδηγίες για τον χειρισμό του προϊόντος. Μην παρουσιάζετε στα κοινωνικά δίκτυα μια διαφορετική γεύση ως αποδεδειγμένη νοθεία και μην αποδίδετε σε οποιαδήποτε μάρκα το εύρημα μιας ανακοίνωσης που δεν την κατονομάζει.

Για ένα νοικοκυριό που υπολογίζει τις δαπάνες τροφής και στέγης, το δικαίωμα στην ακριβή πληροφορία δεν είναι λεπτομέρεια συσκευασίας. Είναι η δυνατότητα να συγκρίνει προϊόντα χωρίς να πληρώνει μια υπόσχεση που δεν τηρείται. Η προσωπική προσοχή βοηθά· η ευθύνη του ελέγχου παραμένει στις επιχειρήσεις και στους αρμόδιους θεσμούς.

Αν μαθαίνουμε ότι απομακρύνθηκαν προϊόντα αλλά δεν μπορούμε να αναγνωρίσουμε ποια αγοράσαμε, πόσο ολοκληρωμένη είναι η προστασία του καταναλωτή; Τα δικά σας συμπεράσματα.