Βενζίνη 2,199 ευρώ το λίτρο: ο λογαριασμός της ακρίβειας και το βάρος των φόρων

Τιμή βενζίνης σήμερα: Τι δείχνουν τα επίσημα στοιχεία και πόσο γρήγορα άλλαξε η τιμή

Το δελτίο της 25ης Σεπτεμβρίου, που καταγράφει τις πωλήσεις της προηγούμενης ημέρας, βασίζεται σε 4.474 πρατήρια για την αμόλυβδη 95 οκτανίων. Η μέση τιμή είναι σταθμισμένη με βάση τους όγκους πωλήσεων ανά νομό. Δεν είναι η τιμή κάθε πρατηρίου και δεν αποτυπώνει πλήρως τις ακριβότερες νησιωτικές ή απομακρυσμένες περιοχές. Είναι όμως η καθαρότερη επίσημη ένδειξη της πανελλαδικής κατεύθυνσης.

Στις 5 Σεπτεμβρίου η αμόλυβδη βρισκόταν στα 2,087 ευρώ. Στις 24 Σεπτεμβρίου έφτασε τα 2,199 ευρώ. Μέσα σε δεκαεννέα ημέρες προστέθηκαν 11,2 λεπτά ανά λίτρο. Το ντίζελ κίνησης ανέβηκε από 2,044 σε 2,224 ευρώ. Το τελευταίο επηρεάζει όχι μόνο τον οδηγό, αλλά και τις μεταφορές προϊόντων και υπηρεσιών.

Γεγονός είναι η μεταβολή των επίσημων μέσων τιμών. Εκτίμηση είναι ότι ένα μέρος της θα περάσει σε ευρύτερες τιμές καταναλωτή, ανάλογα με τη διάρκεια, τον ανταγωνισμό και τα περιθώρια κάθε κλάδου. Καταγγελία για αισχροκέρδεια χρειάζεται συγκεκριμένο έλεγχο και δεν μπορεί να συναχθεί μόνο από έναν υψηλό μέσο όρο.

Η τιμή στην αντλία δεν είναι μόνο ενεργειακός δείκτης. Είναι μέτρο πρόσβασης στην εργασία, στην εκπαίδευση και στις βασικές υπηρεσίες.

Ο φόρος μέσα σε κάθε λίτρο

Ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στη βενζίνη είναι 0,70 ευρώ ανά λίτρο. Ο ΦΠΑ είναι 24% και επιβάλλεται στην τελική φορολογητέα αξία, άρα περιλαμβάνει και τον ειδικό φόρο. Σε τελική τιμή 2,199 ευρώ, το μέρος που αντιστοιχεί στον ΦΠΑ είναι περίπου 42,6 λεπτά. Μαζί με τον ειδικό φόρο, οι δύο αυτοί φόροι φτάνουν περίπου τα 1,126 ευρώ ανά λίτρο, δηλαδή λίγο πάνω από το 51% της τελικής τιμής.

Ο υπολογισμός αυτός δεν λέει ότι το υπόλοιπο ποσό είναι καθαρό κέρδος του πρατηρίου. Στο υπόλοιπο βρίσκονται η διεθνής τιμή του προϊόντος, η ισοτιμία, η διύλιση, η αποθήκευση, η μεταφορά, η εμπορία και τα περιθώρια όλων των σταδίων. Ακριβώς γι' αυτό χρειάζεται διαφάνεια σε όλη την αλυσίδα και όχι εύκολη στοχοποίηση του τελευταίου κρίκου.

Η πολιτική επιλογή είναι σαφής: όταν η διεθνής τιμή αυξάνεται, ο σταθερός ειδικός φόρος δεν απορροφά το σοκ και ο ΦΠΑ αυξάνεται σε απόλυτα ευρώ μαζί με την τελική τιμή. Μια προσωρινή φορολογική παρέμβαση μπορεί να μειώσει γρήγορα τον λογαριασμό, αλλά χρειάζεται μηχανισμό ώστε η μείωση να περάσει στην αντλία και δημοσιονομική εξήγηση για το πώς θα καλυφθεί το έσοδο.

Γιατί το ίδιο λίτρο δεν βαραίνει όλους το ίδιο

Η οικογένεια σε μεγάλο αστικό κέντρο μπορεί, έστω σε ορισμένες διαδρομές, να στραφεί σε μετρό ή λεωφορείο. Ο κάτοικος χωριού, νησιού ή περιφερειακής πόλης συχνά δεν έχει αυτή την επιλογή. Ο εργαζόμενος σε βάρδιες, ο αγρότης, ο επαγγελματίας που μεταφέρει εργαλεία και ο γονέας που διανύει καθημερινά μεγάλες αποστάσεις πληρώνουν αναλογικά περισσότερο.

Η ακρίβεια στο πραγματικό καλάθι δεν κατανέμεται ισότιμα, επειδή τα χαμηλότερα εισοδήματα ξοδεύουν μεγαλύτερο ποσοστό στα αναγκαία. Η εργασιακή εξάντληση στην Ελλάδα αποκτά άλλη διάσταση όταν ο πολίτης δουλεύει περισσότερες ώρες και πληρώνει όλο και ακριβότερα για να φτάσει στη δουλειά του.

Η φωνή του πολίτη δεν χρειάζεται να κατασκευαστεί με ανώνυμες φράσεις. Φαίνεται στον αριθμό: τέσσερα γεμίσματα 50 λίτρων κοστίζουν πλέον 439,80 ευρώ. Για καθαρό μηνιαίο εισόδημα 1.000 ευρώ, αυτό αντιστοιχεί σχεδόν στο 44% πριν πληρωθούν ενοίκιο, λογαριασμοί και τρόφιμα. Δεν καταναλώνουν όλοι τέσσερις δεξαμενές, αλλά το παράδειγμα αποκαλύπτει την κλίμακα για όσους είναι απολύτως εξαρτημένοι από το όχημα.

Τι μπορεί να γίνει χωρίς εύκολες υποσχέσεις

Η άμεση απάντηση χρειάζεται καθημερινή δημοσίευση τιμών και περιθωρίων ανά στάδιο, εντατικούς ελέγχους σε αδικαιολόγητες αποκλίσεις και εύχρηστη ενημέρωση του οδηγού για τα φθηνότερα πρατήρια στην πραγματική διαδρομή του. Αν επιλεγεί φορολογική μείωση, πρέπει να είναι χρονικά καθορισμένη, να ελέγχεται η μετακύλισή της και να στοχεύει εκεί όπου η μετακίνηση είναι ανελαστική.

Η μόνιμη λύση είναι δυσκολότερη: αξιόπιστες δημόσιες συγκοινωνίες στην περιφέρεια, συνδέσεις για βάρδιες, ενεργειακά αποδοτικότερα οχήματα για επαγγελματίες και λιγότερη εξάρτηση της εργασίας και των υπηρεσιών από μία μόνο μορφή μετακίνησης. Η επιδότηση μιας υψηλής τιμής χωρίς αλλαγή υποδομών απλώς περιμένει την επόμενη κρίση.

Θα αντιμετωπιστεί το καύσιμο ως βασική υποδομή της καθημερινότητας ή θα συνεχίσει κάθε διεθνής αναταραχή να μεταφέρεται αυτούσια στον οικογενειακό προϋπολογισμό; Τα δικά σας συμπεράσματα.