Υγεία στην Ελλάδα: το 21,9% έμεινε χωρίς αναγκαία φροντίδα και η χώρα είναι πρώτη στην Ευρώπη

Υγεία στην Ελλάδα: Τι μετρά πραγματικά το 21,9%

Η Eurostat ρώτησε ανθρώπους ηλικίας 16 ετών και άνω οι οποίοι δήλωσαν ότι χρειάστηκαν ιατρική εξέταση ή θεραπεία μέσα στους προηγούμενους δώδεκα μήνες. Το 21,9% στην Ελλάδα απάντησε ότι δεν μπόρεσε να τη λάβει λόγω οικονομικού κόστους, λίστας αναμονής ή απόστασης. Η μέτρηση δεν περιλαμβάνει οδοντιατρική φροντίδα.

Πρόκειται για αυτοαναφερόμενη ανάγκη, όχι για διοικητική καταγραφή κάθε χαμένου ραντεβού. Αυτό είναι περιορισμός της μεθόδου, όχι λόγος απόρριψης του αποτελέσματος. Με την ίδια μέθοδο μετρήθηκαν όλες οι χώρες: Φινλανδία 12,4%, Εσθονία 11,2% και ΕΕ 3,6%. Η ελληνική απόκλιση παραμένει συντριπτική.

Οι πολίτες σε κίνδυνο φτώχειας επιβαρύνονται περισσότερο. Η διαφορά ανάμεσα στους φτωχότερους και στους υπόλοιπους έφτασε στην Ελλάδα τις 12,7 ποσοστιαίες μονάδες, τη μεγαλύτερη στην Ένωση. Η ανισότητα εισοδήματος γίνεται ανισότητα χρόνου, πόνου και πρόγνωσης.

Η καθολική κάλυψη δεν υπάρχει όταν το δικαίωμα τελειώνει μπροστά στο κόστος ή στη λίστα αναμονής.

Πώς το δημόσιο κενό γίνεται ιδιωτικός λογαριασμός

Το πρόβλημα δεν εξηγείται από μία μόνο αιτία. Υπάρχουν ελλείψεις προσωπικού και άνιση κατανομή του, καθυστερήσεις σε ειδικότητες και εξετάσεις, γεωγραφικές αποστάσεις στα νησιά και στην περιφέρεια και υψηλή άμεση επιβάρυνση των νοικοκυριών. Όποιος έχει χρήματα συχνά αγοράζει χρόνο. Όποιος δεν έχει, περιμένει.

Η αναμονή δεν είναι ουδέτερη. Μπορεί να αυξήσει την αγωνία, να αφήσει νόσο να εξελιχθεί και να μεταφέρει βάρος σε επείγοντα περιστατικά ή σε συγγενείς. Όπως δείχνει και η έρευνα για τους νέους εκτός εργασίας και εκπαίδευσης, οι κοινωνικές ανισότητες δεν ζουν σε ξεχωριστά κουτιά: η υγεία επηρεάζει εργασία, εισόδημα και αυτονομία.

Η ευθύνη της πολιτείας και τι πρέπει να δημοσιεύεται

Η κυβέρνηση μπορεί να επικαλείται προσλήψεις, ψηφιακά ραντεβού και χρηματοδότηση. Αυτά είναι μέσα, όχι αποτέλεσμα. Λογοδοσία σημαίνει δημόσια, συγκρίσιμα στοιχεία ανά νοσοκομείο και ειδικότητα: διάμεσος χρόνος για πρώτο ραντεβού, εξέταση και επέμβαση, ακυρώσεις, κενές οργανικές θέσεις, απογευματινό κόστος και πορεία του ασθενούς μετά την παραπομπή.

Χωρίς τέτοια διαφάνεια, μια λίστα μπορεί απλώς να μετακινηθεί από το χαρτί στην οθόνη. Η αναζήτηση λύσης συνδέεται και με την υπερφαρμακοποίηση στην Ελλάδα: όταν η συνεχής ιατρική παρακολούθηση δυσκολεύει, το χάπι κινδυνεύει να υποκαταστήσει την ολοκληρωμένη φροντίδα.

Χρειάζονται στοχευμένες προσλήψεις εκεί όπου οι χρόνοι είναι χειρότεροι, ισχυρή πρωτοβάθμια φροντίδα με πραγματικό προσωπικό γιατρού, διαγνωστικά ραντεβού με δεσμευτικό ανώτατο χρόνο, μετακίνηση ασθενών από απομακρυσμένες περιοχές και προστασία από καταστροφικές ιδιωτικές πληρωμές.

Το κριτήριο δεν είναι πόσα ανακοινώθηκαν αλλά πόσοι θεραπεύτηκαν

Η Eurostat καταγράφει την εμπειρία του πολίτη, όχι την πρόθεση του υπουργείου. Γι' αυτό το 21,9% είναι τόσο ενοχλητικό: ακυρώνει την ιδέα ότι η ύπαρξη υποδομής ισοδυναμεί με πρόσβαση. Ένα σύστημα υγείας είναι τόσο δημόσιο όσο η δυνατότητα του φτωχότερου να φτάσει εγκαίρως στον γιατρό.

Η Ελλάδα μπορεί να μειώσει την απόσταση, μόνο αν μετρήσει και δημοσιοποιήσει το αποτέλεσμα χωρίς ωραιοποίηση. Θα δεχτούμε η ιατρική φροντίδα να λειτουργεί ως προνόμιο ταχύτητας για όσους μπορούν να πληρώσουν; Τα δικά σας συμπεράσματα.